പുസ്തകം : ചുവപ്പാണെന്റെ പേര്
( My Name is Red എന്ന നോവലിന്റെ പരിഭാഷ)
എഴുതിയത് : ഒര്ഹാന് പാമുക്
പരിഭാഷ : ഡെന്നീസ് ജോസഫ്
അക്കാദമിക് വായന ഗൗരവമായി എടുക്കാൻ നിർബന്ധിതനായതു കൊണ്ട് സ്വച്ഛന്ദമായ വായനയുടെ നൈരന്തര്യം കുറെയായിട്ട് നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയിരുന്നു. ഇടക്ക് ചില ചെറിയ വായനകൾ മാറ്റി നിർത്തിയാൽ വായന തീരെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്ന് തന്നെ പറയാം. വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് തിരിച്ചു വരണം എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെയാണ് ഓർഹാൻ പാമുക്കിന്റെ "ചുവപ്പാണെന്റെ പേര് (My Name is Red)" എന്ന നോവൽ ഞാൻ ഏറ്റെടുത്തത്. ഓർഹാൻ പാമുക്കിന്റെ "മ്യൂസിയം ഓഫ് ഇന്നസെൻസ്" കുറച്ചു വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് വായിച്ചിരുന്നു. അന്ന് തന്നെ പാമുക്കിന്റെ എഴുത്തിന്റെ ഭംഗി (പരിഭാഷ ആയിട്ട് പോലും) മനസിലാക്കിയതാണ്.
നോവലിന്റെ കാൽ ഭാഗത്തോളം വായിച്ചുതീർന്നപ്പഴേക്കും, 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇസ്താംബുളിന്റെ നിഗൂഢ ലോകത്തിലേക്ക് ഞാൻ ആകർഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഒട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ ചിത്രകാരന്മാരെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ളതാണ് കഥ. പരമ്പരാഗത ഇസ്ലാമിക കലയും പുതിയ പാശ്ചാത്യ സ്വാധീനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ അവർ കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കലയിൽ മനുഷ്യരൂപങ്ങളുടെ "ഹറാം" ആയ ചിത്രീകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഇസ്ലാമിക ആശയം പാമുക്ക് എങ്ങനെ അന്വേഷിക്കുന്നു എന്നതാണ് എന്നെ ഏറ്റവും ആകർഷിച്ചത്. ചിത്രകാരന്മാർ ഒരു വലിയ വിഷമത്തിൽ അകപ്പെടുന്നു: യൂറോപ്യൻ ശൈലിയിൽ യാഥാർത്ഥ്യ ചിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയോ അതോ നേരിട്ടുള്ള ചിത്രീകരണം ഒഴിവാക്കുന്ന കർശനമായ ഇസ്ലാമിക കലാപാരമ്പര്യം പിന്തുടരുകയോ ചെയ്യണം.
ആദ്യ ചാപ്റ്ററിൽ തന്നെ പരിചയപ്പെടുന്ന, കൊല്ലപ്പെട്ട ചിത്രകാരൻ എലഗന്റ് എഫെന്ദി തുടങ്ങി നിർജ്ജീവ വസ്തുക്കൾ വരെയുള്ള നിരവധി കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ, പാമുക്ക് കല, വിശ്വാസം, വ്യക്തിത്വം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു കൊലപാതക നിഗൂഢകഥ പോലെ കഥ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു. ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഭീഷണിയിലാണെന്ന് തോന്നുമ്പോൾ എങ്ങനെയാണ് മനസ്സിൽ തീവ്രവാദം വേരുറപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നത് എന്ന് ഇടയിലൂടെ പറയാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട് പാമുക്ക്. തീവ്രവാദം പലപ്പോഴും ഒരു സാധാരണക്കാരന്റെ ഭയത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് - ഒരാളുടെ സാംസ്കാരിക വ്യക്തിത്വം നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭയം. വിശ്വാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആ ഭയത്തെ അഭിനവ സ്വത്വ ബോധത്തിന്റെ ഊടുവഴികളിലൂടെ വഴി തിരിച്ചു വിടുന്നതിൽ ചില തല്പര കക്ഷികൾ ശ്രമിച്ചു കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. ഒരു പരിധിക്ക് അപ്പുറം അവർ വിജയിക്കുന്നു എന്നാണ് സമകാലിക ചുറ്റുപാട് ശ്രദ്ധിച്ചാൽ മനസ്സിലാകുന്നത്. സംഘപരിവാരും പൊളിറ്റിക്കൽ ഇസ്ലാമിസ്റ്റുകളും കാസക്കാരും എല്ലാം ഇതേ രീതിയിൽ ആണ് വിശ്വാസങ്ങളെ ചൂണ്ടയിൽ കൊരുക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും അപകടമായ വശം മറ്റു വിശ്വാസികളോട് ഇവർ കാണിക്കുന്ന അസഹിഷ്ണുതയും വെറുപ്പുമാണ്.
ഇസ്താംബുൾ തന്നെ ഒരു കഥാപാത്രമായി ഉയർന്നുവരുന്നു - കിഴക്കിനും പടിഞ്ഞാറിനും ഇടയിലുള്ള ഒരു പാലം, ഒട്ടോമൻ പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും യൂറോപ്യൻ സ്വാധീനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനും ഇടയിൽ കീറിമുറിക്കപ്പെട്ടത്. നഗരത്തിലെ മഞ്ഞ് മൂടിയ മിനാരങ്ങൾ, തിരക്കേറിയ കമ്പോളങ്ങൾ, ഇടുങ്ങിയ ലെയ്നുകൾ എന്നിവ ഈ സാംസ്കാരിക സംഘർഷത്തിന് ഒരു സജീവമായ പശ്ചാത്തലം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഒരു മലയാളി വായനക്കാരനെന്ന നിലയിൽ വായിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ എന്നെ ആകർഷിച്ചത് ഈ വിഷയങ്ങളുടെ സാർവത്രികതയാണ്. ഇവിടെ കേരളത്തിലും, പാരമ്പര്യവും ആധുനികതയും തമ്മിലുള്ള സമാന സംഘർഷങ്ങൾ, തീവ്രവാദ വ്യാഖ്യാനങ്ങളും വിശ്വാസത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പഠിപ്പിക്കലുകളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ നമ്മൾ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. പാമുക്കിനെ വായിക്കുമ്പോൾ മനസ്സിൽ ഒരു സൂഫി പാരമ്പര്യത്തിന്റെ തെളിച്ചം കാണാൻ കഴിയുന്നുണ്ട്. ശരിയായ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ സമീപിക്കുമ്പോൾ യഥാർത്ഥ ഇസ്ലാമിക പഠനം സൗന്ദര്യവും കലയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നുവെന്ന് പാമുക്ക് വാദിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നു.
നോവലിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങൾ കൂടി വായിച്ചു തീർത്തപ്പോൾ, എന്റെ പ്രാരംഭ നിരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ആഴം ലഭിച്ചു. ചിത്രകാരന്മാരുടെ വ്യത്യസ്ത വീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ (ഒരു നായ, ഒരു നാണയം, ചുവപ്പ് നിറം തന്നെ എന്നിവ പോലും ആഖ്യാതാക്കളാകുന്നു) പാമുക്ക് വിവരിക്കുന്ന ഈ കൊലപാതക രഹസ്യാന്വേഷണം, വെറുമൊരു ഫാന്റസിയല്ല, മറിച്ച് അസ്തിത്വവാദപരമായ ഒരു അന്വേഷണമാണ്. 'ശൈലി' എന്നത് ഒരു തെറ്റാണോ അതോ അനിവാര്യമായ ഒരു വ്യക്തിമുദ്രയാണോ? ദൈവികമായ കാഴ്ചപ്പാടിനെ അനുകരിക്കേണ്ട കലാകാരൻ തന്റെ വ്യക്തിത്വത്തെ എങ്ങനെ മറച്ചുവെക്കും? ഈ ചോദ്യങ്ങൾ നോവലിന്റെ അന്ത്യം വരെ വായനക്കാരനെ വേട്ടയാടും.
'എന്റെ പേര് ചുവപ്പ്' എന്ന അദ്ധ്യായത്തിൽ ചുവപ്പ് നിറം തന്നെ അതിന്റെ ആവേശവും അപകടവും വികാരവും വിവരിക്കുന്നത് പാമുക്കിന്റെ കവിതാത്മകമായ എഴുത്തിന്റെ ഉത്തമോദാഹരണമാണ്. കൊല്ലപ്പെട്ട എലഗന്റ് എഫെന്ദിയുടെ ശവശരീരം കിണറ്റിൽ തള്ളപ്പെടുന്നതും, അത് തുടർന്നുള്ള സംഭവങ്ങൾക്ക് വേദിയൊരുക്കുന്നതും ഹിച്ച്കോക്കിനെ വെല്ലുന്ന സസ്പെൻസാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
നോവലിന്റെ പ്രധാന പ്രതാപം അതിന്റെ 'പോളിഫോണിക്' (ബഹുസ്വര) രചനാരീതിയാണ്. ഓരോ കഥാപാത്രവും - ചിത്രകാരന്മാരായ മാസ്റ്റർ ഒസ്മാൻ, ബട്ടാഫ്ലൈ, ഒലിവ്, സ്റ്റാർ; പ്രണയ നായിക ഷെക്കൂർ; അവളുടെ മക്കളായ ഓർഹാൻ, ഷെവ്കെറ്റ്; പിതാവായ എനിഷ്തേ എഫെന്ദി - എല്ലാവരും സത്യത്തിന്റെ ഭിന്നമായ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് വായനക്കാരനെ സ്വയം ഒരു സൂക്ഷ്മ അന്വേഷകനാക്കി മാറ്റുന്നു. കൊലയാളി ആരെന്ന ചോദ്യത്തിനപ്പുറം, 'എന്തുകൊണ്ട്?' എന്ന ദാർശനിക ചോദ്യത്തിലേക്ക് നമ്മൾ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു.
ഏറ്റവും ശക്തമായ ത്രില്ലർ നിമിഷങ്ങളിൽ പോലും, പാമുക്ക് തന്റെ ബൗദ്ധികമായ ഇടപെടൽ നിലനിർത്തുന്നു. പ്രസിദ്ധമായ 'രണ്ട് ഷീറ്റ്സ് അസ്-സാമ': പാശ്ചാത്യ രീതിയിലുള്ള വീക്ഷണകോണും (perspective) കിഴക്കൻ രീതിയിലുള്ള ദൈവിക വീക്ഷണവും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ, വായനക്കാരനെ കലയുടെ അടിസ്ഥാന ധർമ്മത്തെപ്പറ്റി ചിന്തിപ്പിക്കുന്നു. നമ്മുടെ നാട്ടിലെ 'ആധുനിക-പരമ്പരാഗത' വാദങ്ങളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന ആ സംഘർഷം, കേരളീയ മുസ്ലിം പാരമ്പര്യത്തിലെ 'ഹറാം-ഹലാൽ' സംവാദങ്ങളെയും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
അന്ത്യത്തിൽ, ഷെക്കൂറിന്റെ നിഷ്കളങ്കമായ ആഖ്യാനത്തിലൂടെ കഥ സമാധാനത്തിലെത്തുമ്പോൾ, 'താൻ കണ്ടത് മാത്രമേ താൻ ഓർക്കുന്നുള്ളൂ' എന്ന ബാലിശമായ സത്യം വലിയൊരു ദാർശനിക നിഗമനമായി മാറുന്നു.
പിന് കുറിപ്പ്:
'ചുവപ്പാണെന്റെ പേര്' കേവലമൊരു ചരിത്ര നോവലോ കൊലപാതക കഥയോ അല്ല. അത് കാണുന്നതിന്റെയും കാണിക്കുന്നതിന്റെയും രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പ്രബന്ധമാണ്. ഇസ്ലാമിക കലാ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു ആകർഷകമായ കാലഘട്ടത്തിലേക്ക് നമ്മെ കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ സമകാലിക ആശങ്കകളെക്കുറിച്ച് - തീവ്രവാദം, സാംസ്കാരിക സ്വത്വബോധം, അസഹിഷ്ണുത - ആഴത്തിൽ സംസാരിക്കുന്ന ഈ സമ്പന്നവും ബഹുമുഖവുമായ കഥ ഞാൻ ആകാംക്ഷയോടെ ആസ്വദിച്ചു.
സ്വച്ഛന്ദമായ വായനയുടെ ലോകത്തേക്ക് എനിക്ക് തിരിച്ചുവരവ് സമ്മാനിച്ച ഈ അപൂർവ കൃതി, ഇനിയും വളരെക്കാലം എന്റെ മനസ്സിൽ പ്രതിധ്വനിക്കും. അക്കാദമിക് നിർബന്ധിത വായനകൾക്കിടയിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ ഒരു നിധിയാണ് ഈ പുസ്തകം എനിക്ക് തിരിച്ചുതന്നത്. ഇസ്ലാമിക കല, തത്ത്വചിന്ത, ഒരു മികച്ച ത്രില്ലർ എന്നിവ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഏതൊരു വായനക്കാരനും ഈ പുസ്തകം ഏറ്റെടുക്കാൻ ഞാൻ ശക്തമായി ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു...
IGB
20/08/2025



No comments:
Post a Comment