ഹജ്ജത്തുൽ വിദാഹ് : സാമൂഹിക ദർപ്പണം

 പ്രവാചകരുടെ  വിടവാങ്ങൽ പ്രഭാഷണം : 

കാലാതിവർത്തിയായ മനവീയ മാനവിക പ്രഖ്യാപനം

ഹിജ്റ പത്താം വർഷം, ദുൽഹിജ്ജ മാസത്തിലെ ഒമ്പതാം ദിവസം. അറഫാ സമതലം. ചുറ്റും ഒരേ ശബ്ദം മാത്രം – "ലബ്ബൈക്ക് അല്ലാഹുമ്മ ലബ്ബൈക്ക്" (ക്ഷണം സ്വീകരിച്ചു, ദൈവമേ!). ആ ജനസാഗരത്തിന് മുമ്പിൽ, നബി തിരുമേനി എഴുന്നേറ്റുനിന്നു. അവരുടെ ശബ്ദം സംഗീതം പോലെ അവിടെ ഒഴുകാൻ തുടങ്ങി . തന്റെ 63-ാം വയസ്സിൽ, 23 വർഷത്തെ കഠിന പ്രബോധനത്തിനുംസഹനത്തിനും ശേഷം ജീവിതത്തിലൊരിക്കൽ മാത്രം നിർവഹിച്ച ആ ഹജ്ജ്, പ്രവാചകരുടെ ഭൗതിക ജീവിതത്തിന്റെ അന്ത്യഘട്ടത്തിൽ ഒരു സമാപന പ്രഖ്യാപനമായിത്തീർന്നു. ആ ഹജ്ജിനെ ചരിത്രം വിളിക്കുന്നു, ഹജ്ജത്തുൽ വിദാ എന്ന്; വിടവാങ്ങലിന്റെ ഹജ്ജ്. ഒരു ലക്ഷത്തോളം വിശ്വാസികൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ, ആ സംഖ്യയിലും അപ്പുറം, ആ പ്രസംഗം ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു.

"ഓ, ജനങ്ങളേ," എന്ന അഭിസംബോധനയോടെയാണ് പ്രവാചകൻ തന്റെ വാക്കുകൾ തുടങ്ങിയത്. അദ്ദേഹം, "വിശ്വാസികളേ," അല്ലെങ്കിൽ "മുസ്ലിംകളേ." എന്ന് പറഞ്ഞില്ല !!! എന്തുകൊണ്ട്? കാരണം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്ദേശം ഒരു വിഭാഗത്തിനു മാത്രമുള്ളതായിരുന്നില്ല. അത് മുഴുവൻ മനുഷ്യകുലത്തിനും വേണ്ടിയായിരുന്നു. ആ ആദ്യ വാക്ക് തന്നെ പിന്നീടു മുഴങ്ങിയ ആശയങ്ങളുടെ ആഴം വെളിപ്പെടുത്തി: വംശത്തിന്റെയോ ദേശത്തിന്റെയോ അതിർവരമ്പുകൾക്ക് അപ്പുറം, ഒരു പൊതു മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പ്.

“നിങ്ങളുടെ ജീവനും സ്വത്തും അന്തസ്സും പരിശുദ്ധമാണ്,” അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഒരു മനുഷ്യന്റെ രക്തം ചൊരിയാനോ, അവന്റെ സ്വത്ത് കവരാനോ, അവന്റെ മാനം മലിനമാക്കാനോ ആർക്കും അവകാശമില്ല. അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്തെ ഏറ്റവും വലിയ വിപ്ലവമായിരുന്നു. അറേബ്യയിൽ, ബലഹീനർ ശക്തരുടെ അടിമകളായിരുന്ന കാലത്ത്, “എല്ലാവരും ആദമിന്റെ മക്കൾ; ആദം മണ്ണിൽ നിന്നും” എന്ന് പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം ജാതിയെയും വർണത്തെയും മറികടന്നു. ഒരു അറബിക്ക് അനറബിയെക്കാൾ, വെളുത്തവന് കറുത്തവനെക്കാൾ മേന്മയില്ല; ഭക്തി മാത്രമാണ് മാനദണ്ഡം. ആഗോള തലത്തിൽ വംശീയത പുതിയ രൂപങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളുന്ന ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ആ വാക്കുകൾ തീജ്വാലകൾ പോലെ പ്രസക്തമായി നിൽക്കുന്നു.

അദ്ദേഹം പലിശയെ പറ്റിയും പറഞ്ഞു. “പലിശയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഇവിടെ അവസാനിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.” സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ചൂഷണമായ പലിശ, ദരിദ്രനെ ദരിദ്രനാക്കുകയും ധനികനെ ധനികനാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനെതിരെ അദ്ദേഹം ശബ്ദിച്ചത്, സാമ്പത്തിക നീതിയുടെ അടിത്തറയിടുകയായിരുന്നു. ഇന്നും വായ്പാ കെണികളിലും ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് കുടിശ്ശികകളിലും തകർന്നു പോകുന്ന ജീവിതങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ, ആ പഴയ പ്രഖ്യാപനം ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് കൂടിയാണ്.

"സ്ത്രീകളുടെ കാര്യത്തിൽ നിങ്ങൾ അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുക," അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദം ചെറുതായി വിറച്ചിട്ടുണ്ടാകാം. പെൺകുട്ടികളെ ജീവനോടെ കുഴിച്ചിട്ടിരുന്ന ഒരു നാട്ടിൽ, "നിങ്ങൾ അവരുമായി അല്ലാഹുവിന്റെ പേരിൽ ഒരു കരാറിലാണ്" എന്ന് പറയുന്നത് അവർക്ക് ജീവിതത്തിലേക്കുള്ള പുനർജന്മമായിരുന്നു. ഭാര്യക്കു ഭക്ഷണത്തിനും വസ്ത്രത്തിനും അവകാശമുണ്ട്; മാനസികമായും ശാരീരികമായും അവർ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണ്. അത് ഏകപക്ഷീയമായ ഔദാര്യമായിരുന്നില്ല, ഒരു ഉഭയകക്ഷി കരാറായിരുന്നു: നിങ്ങൾക്ക് അവരോട് ബാധ്യതകളുണ്ട്, അവർക്ക് നിങ്ങളോടും.

ഏറ്റവും പ്രധാനം, പ്രവാചകർ രണ്ട് നിധികൾ ഉപേക്ഷിച്ചു: ഖുർആനും തന്റെ ജീവിത മാതൃകയും (സുന്നത്ത്). "ഇവ രണ്ടും മുറുകെപ്പിടിച്ചാൽ നിങ്ങൾ ഒരിക്കലും വഴിതെറ്റുകയില്ല." ഇത് ഒരു ഉപദേശം മാത്രമായിരുന്നില്ല; ഒരു ഭരണഘടനയുടെ ആമുഖമായിരുന്നു. ഇവ രണ്ടും ജീവിതത്തിൽ നടപ്പാക്കിയാൽ, സമൂഹം സ്വയം ഭരിക്കപ്പെടും, സ്വയം നീതിപുലർത്തും. അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം അവസാനമായി ആവർത്തിച്ചത്: "ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് സന്ദേശം എത്തിച്ചുകഴിഞ്ഞു. അല്ലാഹുവേ, നീ സാക്ഷിയാവുക." ജനങ്ങളുടെ മറുപടി ഒരു ഇടിമുഴക്കമായിരുന്നു: "അല്ലാഹുമ്മ നഅം – അതെ, ഞങ്ങളുടെ നാഥാ!"

ഇത് സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നില്ല. കാരണം, 23 വർഷം മുമ്പ് അദ്ദേഹം ഈ ആശയങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നിരുന്നെങ്കിൽ, അവ വെറും അമൂർത്ത സ്വപ്നങ്ങളായി അവശേഷിക്കുമായിരുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം അവയെ ജീവിതമാക്കി. ഒരു സമൂഹത്തെത്തന്നെ അതിന്റെ മാതൃകയിൽ തീർത്തു. എങ്കിൽ മാത്രമേ അറഫായിൽ നിന്ന് 'അല്ലാഹുമ്മ നഅം' എന്ന ആ ഇടിനാദം ഉയരുകയുള്ളൂ. ഇത് ഇസ്ലാമിന്റെ തനതായ ദർശനമാണ് – സിദ്ധാന്തത്തിന്റെയും പ്രയോഗത്തിന്റെയും അഭേദ്യമായ ബന്ധം.

ആ പ്രസംഗം, മതത്തെയും മതേതരത്തെയും തമ്മിൽ വേർതിരിക്കാത്ത ഒരു ലോകവീക്ഷണമാണ് മുന്നോട്ടുവച്ചത്. നിസ്കാരവും നോമ്പും സകാത്തും പറഞ്ഞ അതേ ശ്വാസത്തിൽ തന്നെ പ്രവാചകൻ പലിശയെക്കുറിച്ചും, ഭരണാധികാരിയോടുള്ള അനുസരണത്തെക്കുറിച്ചും, വ്യാപാരത്തിലെ നീതിയെക്കുറിച്ചും സംസാരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ, പള്ളിയും ചന്തയും തമ്മിലോ, പ്രാർത്ഥനയും രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലോ യാതൊരു വിരോധവുമില്ലായിരുന്നു. ജീവിതം മുഴുവൻ ഒരു യാത്രയാണ്; ഒരു ഭാഗത്ത് പ്രാർത്ഥന, മറുഭാഗത്ത് ഇടപാട് – രണ്ടും ദൈവിക നിയമത്തിന്റെ കീഴിൽ, ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് – നീതിയിലേക്ക്.

പ്രസംഗം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, "ഇന്ന് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് നിങ്ങളുടെ മതം പൂർത്തീകരിച്ചുതന്നിരിക്കുന്നു" എന്ന ദിവ്യവചനം അവതരിച്ചു. ആ നിമിഷം, പ്രവാചകൻ തിരിഞ്ഞു നടന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ അൽപ്പം നിറഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകാം. കാരണം, താൻ തന്റെ ജനങ്ങളോട് വിട പറയുകയാണെന്നും, ഇനി ഈ ഭൂമിയിൽ അവരെ കാണുകയില്ലെന്നും അദ്ദേഹത്തിനറിയാമായിരുന്നു. അങ്ങനെ, അറഫാ പ്രസംഗം അവസാനിച്ചു. എന്നാൽ അതിന്റെ പ്രതിധ്വനികൾ 1400 വർഷങ്ങൾ കടന്ന് ഇന്നും നമ്മിലെത്തുന്നു. അത് ഒരു ചരിത്ര രേഖയല്ല; അത് ഒരു ജീവിക്കുന്ന ഫിലോസഫിയാണ്. വർഗീയതക്കെതിരെ പോരാടുന്നവർക്ക്, സാമ്പത്തിക ചൂഷണത്തെ നേരിടുന്നവർക്ക്, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കു വേണ്ടി നിലകൊള്ളുന്നവർക്ക്, കുടുംബ മൂല്യങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക്, ഒരു നീതിയുക്ത സമൂഹം സ്വപ്നം കാണുന്ന ഏതൊരാൾക്കും – അറഫാ പ്രസംഗം ഒരു പ്രകാശഗോപുരമാണ്.

"എന്നെ ശ്രവിച്ചവർ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാത്തവർക്ക് എത്തിച്ചുകൊടുക്കട്ടെ." ആ ഉപദേശം പോലെ, ഈ ലേഖനവും, ആ പ്രസംഗത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ പ്രതിഫലനം മാത്രം. യഥാർത്ഥ ജീവിതം അതിനെ അനുധാവനം ചെയ്യുന്നതിലാണ്.