Thursday, June 25, 2026

അടിയന്തിരാവസ്ഥ : ഓർമപ്പെടുത്തൽ


 അടിയന്തിരാവസ്ഥ : ചരിത്രത്തിലെ മുറിപ്പാട് 





1975 ജൂൺ 25-ന് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം രാഷ്ട്രപതി പ്രഖ്യാപിച്ച അടിയന്തിരാവസ്ഥ, 1977 മാർച്ച് വരെ നീണ്ടുനിന്നു. ആഭ്യന്തര അസ്ഥിരത എന്ന ന്യായീകരണത്തിൽ അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങൾ സസ്പെൻഡ് ചെയ്യപ്പെടുകയും പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്ത ആ കാലത്ത്, ഭരണകൂടത്തിന് വിമർശനാത്മകമായ ഏത് ശബ്ദത്തെയും നിയമപരമായി അടിച്ചമർത്താനുള്ള അധികാരം ലഭിച്ചു. കേരളത്തിൽ, കെ. കരുണാകരന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാർ കേന്ദ്ര നിർദ്ദേശങ്ങൾ കർശനമായി നടപ്പാക്കുകയും, പ്രതിരോധ തടങ്കൽ നിയമമായ MISA കൂടുതൽ രൂക്ഷമാക്കുകയും ചെയ്തു.

ആ കാലത്ത് കേരളത്തിൽ പോലീസ് പീഡനത്തെ തുടർന്ന് 28 പേർ മരിക്കുകയും, 2 പേർ ലോക്കപ്പിൽ വച്ച് മരണമടയുകയും, 4 പേർ ആത്മഹത്യ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഏകദേശം 8,000 പേരെ അടിയന്തിരാവസ്ഥക്കാലത്ത് കേരളത്തിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും പോലീസ് ക്രൂരതകൾക്ക് വിധേയരാക്കുകയും ചെയ്തു. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾക്കെതിരെ മാത്രമല്ല, സാധാരണ പൗരന്മാർക്കെതിരെ പോലും പോലീസ് യന്ത്രം ആയുധമാക്കപ്പെട്ടു.

അടിയന്തിരാവസ്ഥയുടെ ഏറ്റവും ഞെട്ടിക്കുന്ന രക്തസാക്ഷിത്വങ്ങളിലൊന്നാണ് പി. രാജന്റേത്. 1976 മാർച്ച് 1-ന്, കോഴിക്കോട് റീജിയണൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജിലെ (ഇന്നത്തെ എൻ.ഐ.ടി) വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്ന പി. രാജനെ പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തു. കക്കയം പോലീസ് ക്യാമ്പിൽ വച്ച് നടന്ന പീഡനത്തെത്തുടർന്ന് 1976 മാർച്ച് 2-ന് അദ്ദേഹം മരിച്ചു. 'ഉരുട്ടൽ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന, കനത്ത തടികൊണ്ട് ശരീരത്തിനു മുകളിലൂടെ ഉരുട്ടുന്ന ക്രൂരമായ പീഡനമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന് നൽകപ്പെട്ടത്. രാജന്റെ മൃതദേഹം ഇന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല; അത് നശിപ്പിച്ചു എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്.

രാജന്റെ പിതാവ് ഈച്ചര വാരിയർ നടത്തിയ ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജിയിൽ, രാജനെ പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിൽ വച്ച് കൊലപ്പെടുത്തിയതായി കേരള ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ കുറ്റക്കാർക്കെതിരെ തെളിവില്ലായിരുന്നതിനാൽ ശിക്ഷ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു. രാജൻ പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിലില്ലെന്ന് വ്യാജസത്യവാങ്മൂലം നൽകിയതിന്റെ പേരിൽ അന്നത്തെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രി കെ. കരുണാകരന് മന്ത്രിസഭ ഒഴിയേണ്ടി വന്നു. ഒരു മന്ത്രി നടത്തിയ ആ നുണ, സത്യാന്വേഷണത്തെ എത്രത്തോളം വൈകിപ്പിക്കാമെന്നും അധികാരം എങ്ങനെ നീതിയുടെ ഗതിയെ വളച്ചൊടിക്കാമെന്നും കാണിക്കുന്നു.

അടിയന്തിരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് പിന്നാലെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ട ആദ്യ പത്ത് പ്രതിപക്ഷ എംഎൽഎമാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അന്നത്തെ കൂത്തുപറമ്പ് എംഎൽഎ പിണറായി വിജയൻ. 1975 സെപ്റ്റംബർ 28-ന് അർദ്ധരാത്രിയിൽ MISA നിയമപ്രകാരം വീട്ടിൽ നിന്ന് അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. അറസ്റ്റ് മാത്രമായിരുന്നില്ല ദുരന്തം; കൂത്തുപറമ്പ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ ലോക്കപ്പിൽ വച്ച്, പ്രത്യേകം കൊണ്ടുവന്ന രണ്ടു പേരടക്കം ആകെ അഞ്ച് പോലീസുകാരാണ് അദ്ദേഹത്തെ മർദ്ദിച്ചത്. അദ്ദേഹം തന്നെ പിന്നീട് നിയമസഭയിൽ വിവരിച്ചത് ഇങ്ങനെ: "ലോക്കപ്പിന്റെ വാതിൽ തുറന്ന് അവർ അകത്തേക്ക് വന്നു. ഞാൻ എഴുന്നേറ്റു. 'നിന്റെ പേരെന്ത്?' 'വിജയൻ.' 'ഏതു വിജയൻ?' 'പിണറായി വിജയൻ.' അവരിലൊരാൾ 'ഓ... പിണറായി വിജയനോ?' എന്ന് ആവർത്തിച്ചു. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ തന്നെ ആദ്യത്തെ അടി വീണു". ഏകദേശം 15 മുതൽ 20 മിനിറ്റ് വരെ നീണ്ട ആ മർദ്ദനത്തിൽ അദ്ദേഹം പലതവണ വീണു, എഴുന്നേറ്റു, ഒടുവിൽ എഴുന്നേൽക്കാൻ പോലും കഴിയാതെ തകർന്നു. "അപ്പോൾ നീ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെയും മന്ത്രിമാർക്കെതിരെയും സംസാരിക്കുകയാണോ?" എന്ന് ആവർത്തിച്ചു വിളിച്ചുപറഞ്ഞുകൊണ്ടായിരുന്നു മർദ്ദനം. അവസാനം അദ്ദേഹത്തെ ബൂട്ടിട്ട കാലുകൾ കൊണ്ട് നിലത്തിട്ട് ചവിട്ടിമെതിച്ചു. മർദ്ദനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഷർട്ടും വേഷ്ടിയും നഷ്ടപ്പെട്ടു; അവശേഷിച്ചത് അടിവസ്ത്രം മാത്രം. നടക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ എടുത്താണ് അദ്ദേഹത്തെ ജീപ്പിൽ കയറ്റി കണ്ണൂർ സെൻട്രൽ ജയിലിലേക്ക് മാറ്റിയത്. 18 മാസത്തെ ജയിൽവാസത്തിനിടെ അദ്ദേഹത്തിന് കാലിന് പ്ലാസ്റ്ററിടേണ്ടി വന്നു. മാധ്യമ സെൻസറിങ്ങ് കാരണം ഈ വാർത്ത അന്ന് പുറം ലോകം അറിഞ്ഞില്ല; പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് ഉൾപ്പെടെ നിയമസഭയിൽ പലവട്ടം ഈ വിഷയം ഉന്നയിച്ചിട്ടും അത് അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു.

1977 മാർച്ച് 30-ന്, അടിയന്തിരാവസ്ഥ പിൻവലിച്ചതിന് ശേഷം നടന്ന നിയമസഭാ സമ്മേളനത്തിൽ, പിണറായി വിജയൻ ആ ദാരുണാനുഭവങ്ങൾ വിശദമായി അവതരിപ്പിച്ചു. "ഒരാളെ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി ലോക്കപ്പിൽ വച്ച് ക്രൂരമായി പീഡിപ്പിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഗമാണോ? ഇതാണോ രാഷ്ട്രീയ ധാർമ്മികത?" എന്ന് അദ്ദേഹം സഭയോട് ചോദിച്ചു. അന്നത്തെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രി കരുണാകരനെ ലക്ഷ്യമാക്കി അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു: "അടിച്ചമർത്തലിലൂടെ ഞങ്ങളെ തോൽപ്പിക്കാമെന്ന് നിങ്ങൾ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ തെറ്റി. ഒരു നിമിഷം ഞങ്ങൾ താഴേക്ക് പോയേക്കാം, പക്ഷേ ഉടൻ തന്നെ കൂടുതൽ ശക്തിയോടെ തിരിച്ചുവരും". ഒരു ജനപ്രതിനിധി പോലും ഭരണകൂടത്തിന്റെ ക്രൂരതയിൽ നിന്ന് ഒഴിവായിരുന്നില്ല എന്നതിന്റെയും, എങ്കിലും ആ ക്രൂരതയ്ക്ക് മുന്നിൽ അദ്ദേഹം കീഴടങ്ങിയില്ല എന്നതിന്റെയും രേഖയാണ് ആ പ്രസംഗം.

കക്കയം ക്യാമ്പിൽ തടവിലായിരുന്ന ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ, 'ഉരുട്ടൽ' പോലുള്ള ക്രൂരമായ പീഡനരീതികളെക്കുറിച്ച് വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അബ്രഹാം ബെൻഹൂർ എന്ന ഗവേഷണ വിദ്യാർത്ഥിയെയും പോലീസ് ഈ ക്യാമ്പിലെത്തിച്ചു; മർദ്ദനത്തിൽ എഴുന്നേൽക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇവരുൾപ്പെടെ നിരവധി പേരുടെ വേദനകൾ ഔദ്യോഗിക ചരിത്രത്തിൽ ഇടം നേടാതെ പോയി. അടിയന്തിരാവസ്ഥ കേരളത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ച മുറിവുകൾ ആഴമേറിയതാണ്. പി. രാജന്റെ രക്തസാക്ഷിത്വവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് ഈച്ചര വാരിയറുടെ നീതിക്കായുള്ള പോരാട്ടവും, ഒരു എംഎൽഎ എന്ന നിലയിൽ പിണറായി വിജയൻ നേരിട്ട പീഡനവും, കക്കയത്തെ ഭീകരതയും - ഇവയെല്ലാം നിയമവാഴ്ചയുടെ ബാഹ്യരൂപത്തിനുള്ളിൽ ഭരണകൂടം എങ്ങനെ ഏകപക്ഷീയമായി പ്രവർത്തിച്ചുവെന്ന് കാണിക്കുന്നു. ജനാധിപത്യം സ്വയം സുരക്ഷിതമല്ലെന്നും, അതിക്രമങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും നീതിക്കുവേണ്ടി ശബ്ദമുയർത്താനും നാം എപ്പോഴും ഉണർന്നിരിക്കണമെന്നും ആ ഓർമ്മകൾ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു..

Monday, June 22, 2026

Tribute: കമാൻഡന്റ് റാമിറോ വാൽഡെസ് മെനെൻഡെസ്

 

കമാൻഡന്റ് റാമിറോ വാൽഡെസ് : സിയേറ മാസ്ട്രെയിലെ പ്രകമ്പനം 



ക്യൂബൻ വിപ്ലവത്തിന്റെ ചരിത്രത്താളുകളിൽ ഒടുങ്ങാത്ത ആവേശമായി ജ്വലിച്ചുനിന്ന പോരാളി കമാൻഡന്റ് റാമിറോ വാൽഡെസ് മെനെൻഡെസ് ഒടുവിൽ വിടവാങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഫിദൽ കാസ്ട്രോയുടെയും ചേ ഗുവേരയുടെയും ഉറ്റസഹപ്രവർത്തകനായി, ക്യൂബൻ ജനതയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി ജീവിതം സമർപ്പിച്ച ആ വിപ്ലവ സൂര്യന് ആദരാഞ്ജലികൾ. 1932 ഏപ്രിൽ 28-ന് ജനിച്ച റാമിറോ വാൽഡെസ്, ചെറുപ്പകാലം മുതൽക്കേ ക്യൂബയിലെ ബാറ്റിസ്റ്റ ഏകാധിപത്യ ഭരണത്തിനെതിരെയുള്ള പോരാട്ടങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു. ഫിദൽ കാസ്ട്രോയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ക്യൂബൻ വിപ്ലവത്തിന്റെ ആദ്യകാല അടിത്തറ പാകിയവരിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ക്യൂബൻ വിപ്ലവത്തിന്റെ തുടക്കമെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന 1953-ലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ മൊൻകാഡ ബാരക്സ് ആക്രമണത്തിൽ ഫിദലിനൊപ്പം റാമിറോ ധീരമായി പങ്കെടുത്തു. ഈ പോരാട്ടത്തെത്തുടർന്ന് തടവിലാക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തടവുശിക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം മെക്സിക്കോയിൽ എത്തുകയും 'ജൂലൈ 26 പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ' സ്ഥാപക അംഗമാവുകയും ചെയ്തു. 1956-ൽ വിപ്ലവം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ ഫിദലിനും ചേ ഗുവേരയ്ക്കുമൊപ്പം 'ഗ്രന്മ' ബോട്ടിൽ ക്യൂബൻ തീരത്ത് തിരിച്ചെത്തിയ 82 പേരിൽ ഒരാളായിരുന്നു റാമിറോ. ഭരണകൂടത്തിന്റെ ക്രൂരമായ ആക്രമണത്തെ അതിജീവിച്ച് സിയേറ മാസ്ട്രെ മലനിരകളിലേക്ക് പിൻവാങ്ങാൻ സാധിച്ച, വിപ്ലവത്തിന്റെ വിത്തുപാകിയ ആ 12 ഭാഗ്യശാലികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

സിയേറ മാസ്ട്രെയിലെ ഒളിപ്പോരാട്ടങ്ങളിൽ ചേ ഗുവേരയുടെ വിശ്വസ്തനായ രണ്ടാം കമാൻഡർ ആയി റാമിറോ വാൽഡെസ് ചുമതലയേറ്റു. ലാസ് വില്ലാസ് പ്രവിശ്യയിലേക്കുള്ള ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ അധിനിവേശത്തിൽ ചേ ഗുവേരയുടെ പടവിഭാഗത്തിൽ അദ്ദേഹം നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ഫിദലിന്റെ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളും ചേ ഗുവേരയുടെ സൈനിക മികവും ഒത്തുചേർന്നപ്പോൾ, റാമിറോ അവരുടെ വിശ്വസ്തനായ പോരാളിയായി മാറി 1959-ൽ വിപ്ലവം വിജയം കാണുന്നതുവരെ മുൻനിരയിൽ നിന്ന് പോരാടി. വിപ്ലവാനന്തര ക്യൂബയെ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിലും കമാൻഡന്റ് റാമിറോ വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. ക്യൂബൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമായിരുന്ന അദ്ദേഹം രണ്ടു തവണ ക്യൂബയുടെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. പുതിയ ക്യൂബൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം കർശനമായ നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചു. രാഷ്ട്രീയരംഗത്ത് താൽക്കാലിക തിരിച്ചടികൾ നേരിട്ടപ്പോഴും, ക്യൂബയുടെ ഇലക്ട്രോണിക്സ്, ടെലികോം മേഖലകളെ വളർത്താൻ അദ്ദേഹം നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. 'കോപെക്സ്റ്റൽ' എന്ന സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഡയറക്ടറായിരുന്നുകൊണ്ട് ക്യൂബയിൽ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ, ഐടി വ്യവസായങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം അടിത്തറയിട്ടു. പിന്നീട് ക്യൂബയുടെ ഇൻഫർമാറ്റിക്സ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് മന്ത്രിയായും, ഗവൺമെന്റ് വൈസ് പ്രസിഡന്റായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.

സാമ്രാജ്യത്വ ശക്തികളുടെ ഉപരോധങ്ങൾക്കും വെല്ലുവിളികൾക്കും മുന്നിൽ ക്യൂബൻ പരമാധികാരം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ റാമിറോ എന്നും വാദിച്ചു. 2021-ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റിയോട് വിടപറഞ്ഞ അദ്ദേഹം വിശ്രമജീവിതത്തിലായിരുന്നു. 2026 ജൂൺ 21-ന്, തന്റെ 94-ാം വയസ്സിൽ ഹവാനയിൽ വെച്ച് ആ ധീരവിപ്ലവകാരി ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു.  ചരിത്രപരമായ നിരവധി പദവികൾ അലങ്കരിച്ച അദ്ദേഹം ക്യൂബൻ വിപ്ലവത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന പ്രതീകമായിരുന്നു. സിയേറ മാസ്ട്രെയിലെ മലനിരകളിൽ മുഴങ്ങിക്കേട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിപ്ലവവീര്യം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് എന്നും ആവേശം പകരും,..

കമാൻഡന്റ് റാമിറോ വാൽഡെസിന് വിപ്ലവാഭിവാദ്യങ്ങൾ.



Sunday, June 14, 2026

ഓര്‍മ: ചെഗുവേര


ചെ: ലാ പോഡെറോസയിൽ നിന്ന് ലാ ഇഗുവേരയിലേക്ക്




ജൂൺ 14. ലോകചരിത്രത്തിൽ, കുറച്ചുപേർ മാത്രമേ അവരുടെ ജീവിതകാലത്തിനും അപ്പുറം ഒരു ആശയമായി മാറിയിട്ടുള്ളൂ. അർജൻറീനയിലെ റൊസാരിയോയിൽ 1928 ജൂൺ 14-ന് ജനിച്ച ഏണസ്റ്റോ 'ചെ' ഗുവേര അത്തരത്തിലൊരു വ്യക്തിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മുഖം ടീ-ഷർട്ടുകളിലും ഭിത്തിച്ചുവരുകളിലും ആവർത്തിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അതിന് പിന്നിലെ മനുഷ്യനെയും ചരിത്രത്തെയും മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഇത് ഒരു ആരാധനാലേഖനമല്ല; ഒരു ഐതിഹ്യത്തിൻ്റെ യാഥാർത്ഥ്യം തേടിയുള്ള അന്വേഷണമാണ്.

ഒരു മധ്യവർഗ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ചെ, ബ്യൂണസ് അയേഴ്സ് സർവകലാശാലയിൽ വൈദ്യശാസ്ത്രം പഠിച്ചു. എന്നാൽ 1950-51 കാലത്ത് തൻ്റെ സുഹൃത്ത് അൽബെർട്ടോ ഗ്രാനാഡോയ്ക്കൊപ്പം മോട്ടോർ സൈക്കിളിൽ നടത്തിയ ലാറ്റിനമേരിക്കൻ യാത്രയാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിച്ചത്. ഖനിത്തൊഴിലാളികളുടെ ദുരിതവും കുഷ്ഠരോഗികളുടെ ഒറ്റപ്പെടലും കണ്ണുകൊണ്ട് കണ്ട ആ യുവ മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥി, രോഗങ്ങൾക്ക് ചികിൽസിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വലുത് രോഗത്തിൻറെ മൂലകാരണത്തെ നേരിടലാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഈ യാത്രാവിവരണം പിന്നീട് 'ദ മോട്ടോർസൈക്കിൾ ഡയറീസ്' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയും, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള യുവതലമുറയെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്തു.

മെക്സിക്കോ സിറ്റിയിൽ വച്ച് ഫിഡൽ കാസ്ട്രോയെ കണ്ടുമുട്ടിയതോടെയാണ് ചെയുടെ വിപ്ലവ പാത ആരംഭിക്കുന്നത്. 1956-ൽ 'ഗ്രാൻമ' എന്ന ബോട്ടിൽ 82 പേരുമായി ക്യൂബയിലെത്തിയ അവർ, സിയറ മെസ്ട്ര പർവതങ്ങളിൽ ഒളിപ്പോരാട്ടം ആരംഭിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ ചെ ഏറ്റെടുത്ത പങ്ക് അദ്ദേഹത്തെ ഫിഡലിൻ്റെ വലംകയ്യാക്കി. ഗറില്ലാ തന്ത്രങ്ങളിലും വൈദ്യചികിത്സയിലും ഒരുപോലെ പ്രാഗല്ഭ്യം തെളിയിച്ച ചെ, 'കൊമാൻഡൻ്റെ' എന്ന പദവി നേടി. 1958 ഡിസംബറിലെ സാന്താ ക്ലാര യുദ്ധം നിർണായകമായിരുന്നു - ചെയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സേന ഒരു കവചിത ട്രെയിനിനെ പാളം തെറ്റിച്ചു, ഇത് ബാറ്റിസ്റ്റ ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ പതനത്തിന് വഴിതെളിച്ചു. 1959 ജനുവരി 1-ന് ഫിഡൽ കാസ്ട്രോ ഹവാനയിൽ പ്രവേശിച്ചു.

വിപ്ലവത്തിനുശേഷം, ചെ ഗുവേര ക്യൂബയുടെ ദേശീയ ബാങ്കിൻ്റെ പ്രസിഡൻ്റായും (1959-1961) പിന്നീട് വ്യവസായ മന്ത്രിയായും (1961-1965) സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ബാങ്ക് നോട്ടുകളിൽ 'ചെ' എന്ന് മാത്രം ഒപ്പിട്ടു - ഇത് ഔപചാരികതകളോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ നിരാസത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു മന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ, അദ്ദേഹം ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വികസനത്തിന് മുൻഗണന നൽകി. കാൻഷർ ചികിത്സയിൽ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ച മാബോ ക്ലിനിക്ക് സ്ഥാപിക്കാൻ മാത്രമല്ല, ഒൻപത് ഗവേഷണ-വികസന സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാനും അദ്ദേഹം മുൻകൈയെടുത്തു. വികസിത രാജ്യങ്ങളെ പിന്തുടരുന്ന പതിയെയുള്ള വ്യവസായവൽക്കരണത്തിൽ ചെ വിശ്വസിച്ചില്ല. 1962-ൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "ഞങ്ങൾക്ക് വികസനത്തിൻ്റെ ഘട്ടങ്ങൾ ചാടിക്കടക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഏറ്റവും മികച്ച ലോക സാങ്കേതികവിദ്യ ഭയമില്ലാതെ ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക." എന്നാൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ക്യൂബയ്ക്ക് നിർണായക പിന്തുണ നൽകിയിരുന്നെങ്കിലും, സൈനിക സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വൻ തോതിൽ നിക്ഷേപിക്കുമ്പോൾ സിവിലിയൻ ഉൽപ്പാദന മേഖലയെ അവഗണിക്കുന്നതിനെ ചെ വിമർശിച്ചു. 1967-ൽ പുറത്തുവന്ന സി.ഐ.എ. രേഖകൾ പ്രകാരം, ബ്രെഷ്നെവ് തന്നെ ചെയുടെ ബൊളീവിയൻ ദൗത്യത്തെ എതിർത്തു.

1964 ഡിസംബർ 11-ന്, ന്യൂയോർക്കിലെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ പൊതുസഭയിൽ ചെ ഗുവേര നടത്തിയ പ്രസംഗം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നിമിഷങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഒലീവ് നിറമുള്ള യൂണിഫോമും വെട്ടിയൊതുക്കിയ താടിയുമായി, നയതന്ത്രജ്ഞർക്കിടയിൽ വ്യത്യസ്തനായി തോന്നിയ ആ മനുഷ്യൻ ലോകത്തിൻ്റെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "കൊളോണിയലിസത്തിൻ്റെ അവസാന മണി മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു. ആഫ്രിക്ക, ഏഷ്യ, ലാറ്റിനമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് നിവാസികൾ ഒരു പുതിയ ജീവിതത്തിലേക്ക് ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുന്നു." സമാധാന സഹവർത്തിത്വം വലിയ ശക്തികൾക്ക് മാത്രമുള്ള അവകാശമല്ല, എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും അത് പാലിക്കണമെന്നും ചെ വാദിച്ചു. എന്നാൽ ഒരു മാർക്സിസ്റ്റ് എന്ന നിലയിൽ, ഒരു പ്രധാന വ്യത്യാസവും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി: "രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സമാധാന സഹവർത്തിത്വം, ചൂഷകരും ചൂഷിതരും തമ്മിലുള്ള സഹവർത്തിത്വത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല." ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ വർണ്ണവിവേചനത്തെയും കോംഗോയിലെ പാട്രിസ് ലുമുംബയുടെ കൊലപാതകത്തെയും അദ്ദേഹം രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു. പ്രസംഗത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഭാഗത്ത് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "സാമ്രാജ്യത്വം ഞങ്ങളെ ദുർബലവും കീഴടങ്ങുന്നതുമായ ഒരു ആട്ടിൻകൂട്ടമായി കരുതി. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ആ ആട്ടിൻകൂട്ടം തങ്ങളുടെ ശവക്കുഴി കുഴിക്കുന്നവരെ കാണാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു."

ചെ ഗുവേര ഒരു എഴുത്തുകാരൻ കൂടിയായിരുന്നു. 'ഗറില്ലാ യുദ്ധം', 'ദ മോട്ടോർസൈക്കിൾ ഡയറീസ്', 'ബൊളീവിയൻ ഡയറി', 'ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക ഡയറീസ്', 'കോംഗോ ഡയറി' എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രധാന കൃതികൾ. ഈ കൃതികൾ ഇന്നും വ്യാപകമായി വായിക്കപ്പെടുന്നു.

1966 നവംബറിൽ, 'അഡോൾഫോ മെന ഗോൺസാലസ്' എന്ന വ്യാജനാമത്തിൽ ചെ ബൊളീവിയയിലെത്തി. ലാറ്റിനമേരിക്ക മുഴുവൻ വ്യാപിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു 'വിപ്ലവ ഫോക്കോ' സൃഷ്ടിക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ ബൊളീവിയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുമായുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസം, ക്വെച്ചുവ ഭാഷയിലെ പ്രാവീണ്യമില്ലായ്മ, ഏറ്റവും പ്രധാനമായി കർഷകരുടെ പിന്തുണയില്ലായ്മ എന്നിവ ആ ദൗത്യത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തി. 1967 മാർച്ചിൽ, ബൊളീവിയൻ സൈന്യം ഗറില്ലാ ക്യാമ്പ് കണ്ടെത്തി. ബൊളീവിയൻ രണ്ടാം റേഞ്ചർ ബറ്റാലിയനെ പരിശീലിപ്പിച്ചത് യു.എസ്. ഗ്രീൻ ബെറെറ്റുകളും സി.ഐ.എ. ഏജൻ്റുമാരുമായിരുന്നു.

1967 ഒക്ടോബർ 8-ന്, ക്യൂബൻ വംശജനായ സി.ഐ.എ. ഏജൻ്റ് ഫെലിക്സ് റോഡ്രിഗസിൻ്റെ സഹായത്തോടെ, ബൊളീവിയൻ റേഞ്ചർമാർ ചെ ഗുവേരയെ ലാ ഇഗുവേര താഴ്വരയിൽ വച്ച് പിടികൂടി. അടുത്ത ദിവസം, ഒക്ടോബർ 9-ന്, വധശിക്ഷയ്ക്കുള്ള ഉത്തരവ് വന്നു. ചെ ഗുവേരയുടെ അവസാന വാക്കുകൾ ഇവയായിരുന്നു: "Know this, you are killing a man" (ഓർക്കുക, നീ ഒരു മനുഷ്യനെയാണ് കൊല്ലുന്നത്). ആദ്യ സൈനികന് വെടിവെക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ, കുറച്ച് ബിയർ കുടിച്ച് ധൈര്യം സംഭരിച്ച മറ്റൊരു സൈനികനാണ് വെടിയുതിർത്തത്. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കൈകൾ മുറിച്ച് ഫോർമാൽഡിഹൈഡിൽ സൂക്ഷിച്ചു - വിരലടയാളം തിരിച്ചറിയാനായി. മൃതദേഹം അടയാളമില്ലാത്ത ഒരു കുഴിയിൽ രഹസ്യമായി സംസ്കരിച്ചു. 1997-ൽ മൃതദേഹം കണ്ടെത്തി ക്യൂബയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

ചെയുടെ വധം, അമേരിക്ക വിപ്ലവത്തെ ഭയപ്പെടുത്താൻ ഉദ്ദേശിച്ചുവെങ്കിലും, വിപരീതഫലമാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്. യു.എസ്. സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെൻ്റിൻ്റെ വിശകലനം പറഞ്ഞു: "ചെ ഗുവേരയെ ഒരു മാതൃകാ വിപ്ലവകാരിയായി - വീരമൃത്യു വരിച്ചവനായി - പുകഴ്ത്തപ്പെടും." അൽബെർട്ടോ കോർഡ 1960-ൽ എടുത്ത 'ഗറില്ലാ ഹീറോ' ഫോട്ടോ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ ഫോട്ടോകളിലൊന്നായി മാറി. എന്നാൽ ഈ പ്രതീകവൽക്കരണത്തിന് ഒരു വിരോധാഭാസമുണ്ട്: ചെ ഗുവേര ഒരിക്കലും ഒരു 'വിജയി' ആയിരുന്നില്ല; അദ്ദേഹം ഒരു 'പോരാളി' ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സൈനിക വിജയങ്ങൾ പോലും ഒരു ടീമിൻ്റെ ഭാഗമായിരുന്നു; ഏറ്റവും വലിയ പരാജയത്തിലാണ് (ബൊളീവിയ) അദ്ദേഹം ഒരു ഐതിഹ്യമായത്.

2008-ൽ സ്റ്റീവൻ സോഡർബർഗ് സംവിധാനം ചെയ്ത 'ചെ' എന്ന ചിത്രം രണ്ട് ഭാഗങ്ങളിലായി പുറത്തിറങ്ങി. ആദ്യ ഭാഗമായ 'ദ അർജൻറീനിയൻ' ക്യൂബൻ വിപ്ലവത്തിൻ്റെ ആദ്യകാല കഥയും 1964-ലെ യു.എൻ. പ്രസംഗവും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. രണ്ടാം ഭാഗമായ 'ഗറില്ല' ബൊളീവിയയിലെ ദൗത്യവും പരാജയവും അവസാന ദിനങ്ങളും ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ബെനീഷ്യോ ഡെൽ ടോറോയുടെ അഭിനയം കാൻസ് ചലച്ചിത്രോത്സവത്തിൽ മികച്ച നടനുള്ള പുരസ്കാരം നേടി.

ചെ ഗുവേരയുടെ പൈതൃകം സങ്കീർണ്ണമാണ്. ഒരു ഡോക്ടറും മന്ത്രിയും ഗറില്ലാ കമാൻഡറും എഴുത്തുകാരനും ആയിരുന്ന ആ മനുഷ്യൻ, തൻ്റെ ആദർശങ്ങൾക്കായി ജീവിതം ഉഴിഞ്ഞുവച്ചു. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ വിജയങ്ങളും പരാജയങ്ങളും ഇന്നും പഠനവിധേയമാക്കപ്പെടുന്നു. 'ഹസ്ത ലാ വിക്ടോറിയ സിമ്പ്രെ' (വിജയം എന്നും നിലനിൽക്കട്ടെ) എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഇന്നും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിപ്ലവകാരികളുടെ ശബ്ദമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ആ ചെറിയ പുഞ്ചിരിയും ഉറച്ച കണ്ണുകളുമുള്ള മനുഷ്യൻ, ഇന്നും ചരിത്രത്തിന്‍റെ ഏടുകളിൽ ജീവിക്കുന്നു....

---

Saturday, June 13, 2026

ഓര്മ : മെഹ്ദി ഹസ്സൻ

 


(മെഹ്ദി ഹസ്സന്‍ : 18 ജൂലൈ 1927 - 13 ജൂണ്‍ 2012)


രഞ്ജിശ് ഹീ സഹീ ദിൽ ഹി ദുഃഖാനെ  കെ ലിയേ ആ... 

ആ ഫിർ സെ മുജെ ചോഡ് കെ ജാനേ കേലിയെ ആ...

എന്റെ ഹൃദയത്തെ മുറിപ്പെടുത്തനാണെകിൽ കൂടി ഒന്നു വന്നാലും..

എന്നോടുള്ള ഉപേക്ഷ വെളിപ്പെടുത്താൻ ആണെങ്കിൽ കൂടി ഒന്നു  വന്നാലും...


ഡിഗ്രി കാലഘട്ടത്തിൽ അർത്ഥം ഒന്നും അറിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും പഴയ സാനിയോ കമ്പനിയുടെ ടേപ് റെക്കോര്ഡറിൽ ആവർത്തിച്ചാവർത്തിച്ചു കേട്ട ഗസൽ...

ജൂണ് 13  

മെഹ്ദി സബിന്റെ ഓര്മദിനം ആണ്..

14 വർഷം മുമ്പ് ഇങ്ങിനെ ഒരു ദിനം ആണ് മെഹ്ദി ഹസന്റെ വിയോഗം അറിയിച്ചു വാർത്ത വരുന്നത്..അന്നും മഴ പെയ്തിരുന്നു.. പ്രകൃതിയുടെ കണ്ണുനീർ പോലെ..

മെഹ്ദി സാബ്...

മനുഷ്യർ തീർത്ത അതിരുകൾ ശബ്ദമധുര്യം കൊണ്ടു തകര്ക്കാന് ശ്രമിച്ച മനീഷി..  ഒരു സൂഫിയെ പോലെ നിഷ്കളങ്കമായി ലോകത്തെ കണ്ട മഹാ ഗായകൻ...

പ്രാർത്ഥനകളോടെ ...............

Thursday, June 11, 2026

കാൽ പന്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം

 

കാൽപന്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം 



കാല്പന്തു കളിയോട് ഇഴചേർന്നു തന്നെ ചില രാജ്യങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയം മനസ്സിന്റെ ഗോൾപോസ്റ്റിലേക്കു ഉരുണ്ട് വരാറുണ്ട്. കളി അനുബന്ധ വാർത്തകൾ ആണ് അത്തരം ചിന്തകൾക്ക് ഹേതു. ഇംഗ്ലണ്ടും അർജന്റീനയും കളിക്കളത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടുമ്പോൾ മനസ്സിൽ ഫോക്ക്ലാൻഡ് യുദ്ധം തികട്ടി വരും. കുറിയ പാസ്സിന്റെ ആരാധകൻ എന്ന നിലയിൽ യുദ്ധത്തിൽ മരണപ്പെട്ട അർജന്റീനിയക്കാർക്ക് വേണ്ടി പകരം ചോദിക്കുന്ന 11 പടയാളികളാകും ആ ആകാശ നീലയും വെള്ളയും ചേർന്ന ജേഴ്സിയും ധരിച്ചു കളത്തിൽ ഇറങ്ങിയതെന്നു തോന്നും.

വലിയ രാഷ്ട്രീയ മാനങ്ങൾ എന്നും ഇവർ തമ്മിലുള്ള കളിക്ക് ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. ദൈവത്തിന്റെ കൈകൾ അർജന്റീനക്കൊപ്പം നിന്നത് (അർജന്റീന ഫാൻ ആണെങ്കിലും അതിലെ നൈതികത ഇന്നും എന്റെ മനസ്സിലെ ചോദ്യമാണ്). അതേ പോലെ നൂറ്റാണ്ടിലെ ഗോളെന്നു വിശേഷിപ്പിച്ച മറഡോണയുടെ ഗോളും ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരെ ആയിരുന്നെന്ന് കളിചരിത്രം. (ഒരു പക്ഷെ ഫുട്ബോൾ ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഫോക്ക്ലാൻഡ് യുദ്ധം എന്തെന്നു പോലും എനിക്ക് അറിയില്ലായിരുന്നു.)

വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടു നിന്ന ഐവറി കോസ്റ്റിലെ ആഭ്യന്തര കലഹം ഒരു അവസാനം കണ്ടത് 2006 ലെ ലോകകപ്പിലേക്ക് ഐവറി കോസ്റ്റിന്റെ ഐതിഹാസിക പ്രവേശനമായിരുന്നു. ഇതിഹാസ താരം ദിദിയർ ദ്രോഗ്ബ അന്ന് കലാപം അവസാനിപ്പിക്കാൻ സ്വന്തം നാടിനോട് അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ ആ അപേക്ഷ ഒരു വിമോചന സുവിശേഷമായി ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തി. ആ രാജ്യം പതുക്കെ സമാധാനത്തിലേക്കു വിസിൽ മുഴക്കി. രാഷ്ട്രീയക്കാർക്കും പട്ടാളക്കാർക്കും കഴിയാതെ പോയതിൽ ദ്രോഗ്ബ എന്ന ഫുട്ബോൾ മാന്ത്രികൻ വിജയിച്ചു. ഒപ്പം കാൽപന്ത് കളിയും.

ഏറ്റവും ആവേശത്തോടെ കണ്ട ഒരു മത്സരത്തിന്റെ ഓർമകളിലും ഒരു രാഷ്ട്രീയം ഉണ്ടായിരുന്നു. 1998 ഫ്രാൻസ് ലോകകപ്പിലെ അമേരിക്ക-ഇറാൻ മത്സരം. അന്ന് ഞാൻ പ്ലസ് വണ്ണിൽ പഠിക്കുന്നു. പശ്ചിമേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ അമേരിക്ക നടത്തുന്ന അധിനിവേശ നയങ്ങൾ സാമ്രാജ്യത്വ രൂപത്തിൽ നിന്നും മാറി ഒരു സ്വത്വ ബോധത്തിന്റെ കളത്തിൽ ഇട്ട് നാട്ടിലൊക്കെ ജനങ്ങൾ സംസാരിക്കുന്ന കാലം. സദ്ദാം ഹുസൈനെതിരെ ഓപ്പറേഷൻ ഡിസേർട്ട് ഫോക്സ് അമേരിക്കൻ അണിയറയിൽ ഒരുങ്ങുന്നതിന്റെ രഹസ്യ വാർത്തകൾ. ആ മത്സരത്തിന്റെ ആരവങ്ങൾക്കൊപ്പം ഇതെല്ലാം രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളായിരുന്നു. ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ മൂല്യമുള്ള കളിയായാണ് ഫുട്ബോൾ ലോകം പോലും ഈ കളിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.

കളിയുടെ ഒരു ദിവസം മുമ്പേ മറ്റൊരു വാർത്ത വന്നു: കളിക്ക് മുന്നേ കളിക്കാർ പരസ്പരം ഷേക്ക് ഹാൻഡ് ചെയ്യരുതെന്ന് ഇറാൻ ഗവൺമെന്റ് അവരുടെ ടീമിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ അതു ഫിഫയുടെ തീരുമാനത്തിനെതിരാണെന്നും അപ്രകാരം ഇറാൻ ചെയ്താൽ ലോകമാസകലമുള്ള ഫുട്ബോൾ ആരാധകരുടെ വെറുപ്പിന് നിദാനമാകുമെന്നും നാട്ടിലെ കളികമ്പക്കാരുടെ അഭിപ്രായപ്പറച്ചിലുകൾ. അവസാനം കളി തുടങ്ങാനായി. കളിക്കാർ എങ്ങനെ പരസ്പരം അഭിവാദ്യം ചെയ്യും എന്നതായിരുന്നു ആദ്യ ഉത്കണ്ഠ. എന്നാൽ ഇറാൻ താരങ്ങൾ വെള്ള റോസാപ്പൂവ് അമേരിക്കൻ താരങ്ങൾക്ക് സമാധാനത്തിന്റെ സമ്മാനമായി കൈമാറിയപ്പോൾ ആ ഉത്കണ്ഠ മാറി. പിന്നീട് റെഫറി രണ്ട് ടീമംഗങ്ങളെയും ഇടകലർത്തി ഒരുമിച്ചു നിർത്തി ഫോട്ടോക്ക് പോസ് ചെയ്തത് കണ്ടപ്പോൾ കുറെയൊക്കെ ടെൻഷൻ ഫ്രീ ആയ ഫീലിംഗ്. ഗംഭീര കളി തന്നെയായിരുന്നു അത്. ദൂരദർശനിലൂടെ കണ്ട അത്ര മിഴിവൊന്നും ഇല്ലാത്ത ആ കാഴ്ച പക്ഷേ ഇന്നും മനസ്സിലുണ്ട്.

കളി തുടങ്ങി കുറച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ വലതു സൈഡിലൂടെ പന്തുമായി വന്ന ചുവപ്പ് ഡ്രസ് അണിഞ്ഞ ഇറാനിയൻ കളിക്കാരിൽ ഒരാൾ പാസ് ചെയ്ത പന്ത് മറ്റൊരാൾ ഹെഡ് ചെയ്തു ഗോൾ വലയിലേക്ക്. ഇറാന്റെ ആദ്യ ഗോൾ. പിന്നീട് അമേരിക്കയുടെ പ്രത്യാക്രമണങ്ങൾ. ഏതു നിമിഷവും സമനിലയാകാനുള്ള സാധ്യത. ഇറാൻ പോസ്റ്റിന്റെ ബാറിൽ തട്ടി പല പ്രാവശ്യം പന്ത് പുറത്തേക്ക്. അതിനിടയിൽ ഇറാൻ കിട്ടിയ ഒരു പെനാൽറ്റി കിക്ക് അമേരിക്കൻ ഗോൾ കീപ്പർ പിടിക്കുന്നു. അമേരിക്കൻ ആക്രമണം ശക്തമായി തുടരുന്നതിനിടയിൽ ഇടതു സൈഡിലൂടെ പന്തുമായി ഒരു ഇറാനിയൻ പ്ലെയർ. അദ്ദേഹം തൊടുത്തുവിട്ട ആ കിക്ക് അമേരിക്കൻ ഗോൾ കീപ്പറെ കബളിപ്പിച്ച് ഗോൾ വലയത്തിന്റെ വലതുവശത്തിലൂടെ വല കുലുക്കി. സ്കോർ: ഇറാൻ 2 - യു.എസ്.എ 0. പിന്നീട് വീണ്ടും ഇറാൻ ഗോൾമുഖത്തേക്ക് അമേരിക്കൻ ആക്രമണം തുടർന്നുകൊണ്ടേയിരുന്നു. പക്ഷെ നിർഭാഗ്യം അവരെ വേട്ടയാടി. എങ്കിലും അതിനിടയിൽ അമേരിക്ക ആദ്യ ഗോൾ നേടി. ശേഷം അവർ കിണഞ്ഞു ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ശ്രമം ഫലവത്തായില്ല. കളി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ 2-1ന് ഇറാൻ ജയിച്ചു. 90 മിനിറ്റും പൊരുതിക്കളിച്ച അമേരിക്കൻ കളിക്കാരെ കണ്ടപ്പോൾ അന്ന് എനിക്ക് എന്തോ ദുഃഖം തോന്നി. കാരണം ഇറാൻ ടീമിന്റെ കളിയേക്കാൾ എനിക്കിഷ്ടമായത് അമേരിക്കൻ ടീമിന്റെ കളിയായിരുന്നു. (2022 ലോകകപ്പിൽ നവംബർ 30-ന് ഇറാനും അമേരിക്കയും വീണ്ടും ഏറ്റുമുട്ടി; അമേരിക്ക 1-0ന് ജയിച്ചു.)

ഫ്രാൻസിന്റെ സിനദീൻ സിദാനും ജർമനിയുടെ മെസൂട്ട് ഓസിലും ഒക്കെ ചർച്ചയ്ക്ക് വരുമ്പോൾ കുടിയേറ്റങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയം കടന്നുവരും. 2018-ൽ ഓസിൽ അപ്രതീക്ഷിതമായി വിരമിക്കുമ്പോൾ പറഞ്ഞത്: ലോകം എത്ര പുരോഗമിച്ചാലും രാജ്യാതിർത്തികളും ജാതിയും മതവും വർഗവും നിറവും എല്ലാം ഇന്നും മ്ലേച്ഛമായി തന്നെ ചില മനുഷ്യരുടെ മനസ്സിൽ ഉണ്ട് എന്ന്. (ക്രിക്കറ്റിൽ ഈയിടെ മുഹമ്മദ് ഷമി എന്ന ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റർക്കെതിരെ സംഘി ബെൽറ്റുകളിൽ നിന്നുമുണ്ടായ സൈബർ ആക്രമണം ഓസിലിന്റെ അനുഭവവുമായി ചേർത്തുവെക്കാം.)

കഴിഞ്ഞ വർഷം അർജന്റീന ഇസ്രായേലുമായുള്ള സൗഹൃദ മത്സരം വേണ്ടെന്നുവെച്ചത് പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഇസ്രായേൽ ചെയ്യുന്ന അസന്മാർഗിക നയങ്ങളും അനീതിയും കാരണമായിരുന്നു എന്ന് അർജന്റീനിയൻ അധികൃതർ അറിയിച്ചത് ഇതോടൊപ്പം കൂട്ടിവായിക്കേണ്ടതാണ്. ആ തീരുമാനത്തിന് നിദാനം ഒരു പലസ്തീൻ ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബ് അർജന്റീന ദേശീയ ടീമിനയച്ച കത്തായിരുന്നു. ഇസ്രായേൽ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ആ ക്ലബ്ബിലെ ഒരു കളിക്കാരനെ പരാമർശിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു മത്സരത്തിൽ നിന്നും പിന്മാറാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. ആ ആവശ്യം അർജന്റീന അംഗീകരിക്കുകയായിരുന്നു. അർജന്റീനയ്ക്കും അവർ ജന്മം നൽകിയ ഏണസ്റ്റോ ചെഗുവേരയ്ക്കും ചിന്തകളിൽ ഒരേ താളം തന്നെ എന്ന കല്പനികത അരക്കിട്ടുറപ്പിക്കുന്ന തീരുമാനമായിരുന്നു അത്.

അവസാനമായി, കഴിഞ്ഞ ലോകകപ്പിന്റെ മുന്നോടിയായി ഉള്ള ലേഖനങ്ങൾ വായ്ക്കുന്നതിനിടയിൽ ശ്രദ്ധിച്ചത്: റിയോ ഡി ജനീറോയിലെ സാംബ സംഗീതത്തിന് ഫുട്ബോൾ ആരവങ്ങളുടെ താളം മാത്രമല്ല,  ജയർ ബോൾസനോക്കൊപ്പം നെയ്മറിന്റെ സാംബ ചുവടുകളുടെ ചടുലതയ്ക്കിടയിലെ 'നിർദയസ്വാർത്ഥത'യുടെ ചിത്രവും കൂടിയാണ്. പക്ഷെ ആ നൃത്തത്തെയും മറികടന്ന് ബ്രസീലുകാർ ജയർ ബോൾസനെ ചുവപ്പ് കാർഡ് കാട്ടി പുറത്തിരുത്തി ചുവപ്പിന്റെ പോരാളി ലുലാ ഡ സിൽവയെ തങ്ങളുടെ നാടിന്റെ ക്യാപ്റ്റനാക്കിയിരിക്കുന്നു.

അതേ സമയം, ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ കഥ കൂടി ഇവിടെ ഓർക്കണം.   തീവ്ര വലതുപക്ഷ വക്താവും കഴിഞ്ഞ നാല് തവണകളായി പെറുവിനെ ഭരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന കീക്കോ ഫ്യുജിമോറിയോ യെ 2021 ഇലക്ഷന് കാലത്ത് ദേശീയ ഫുട്ബോൾ താരങ്ങൾ  പിന്തുണച്ചു വന്നത് വാർത്തകളിൽ വായിച്ചതാണ്.എന്നാൽ ഇത്തവണ അത്തരം പിന്തുണകൾ ഒന്നും വരാതിരുന്നത് ആരാധകരുടെ മനസ്സു വായിച്ചു തന്നെയാവണം. ദ്രോഗ്ബ യെ പോലെ നിഷ്കളങ്കമായ രാഷ്ട്രീയം അല്ല എന്നുള്ള തിരിച്ചറിവ് ഉണ്ടായിരിട്ടുണ്ടാവാം.. റോബർട്ടോ സഞ്ചസ് എന്ന ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ തൊടുത്തു വിട്ട ഒരു മഴവിൽ കിക്ക്, കീക്കോ ഫ്യുജിയോരയുടെ ഗോൾപോസ്റ്റിലേക്ക് പറന്നു വരുന്നുണ്ട്. കീക്കോ വിന് അത് തടുക്കാൻ കഴിഞ്ല്ലെകിൽ ഫുജിമോറിസം താത്കാലികമായി എങ്കിലും പെറുവിൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ അധികാരം നഷ്ടപ്പെടും. സഞ്ചേസ് വിജയത്തിനരികെ ആണെന്നാണ് വാർത്തകൾ വരുന്നത്.പ്രഗത്ഭരായ ഫുട്ബോൾ താരങ്ങളുടെ ഗോളുകൾ പോലെ തന്നെ  ജനങ്ങൾ ആഘോഷിക്കുന്നുണ്ട് അവിടെ..രാഷ്ട്രീയവും കളിയും ഒരേ മനസ്സിന്റെ രണ്ട് വശങ്ങളായി മാറുന്ന നിമിഷം. സഞ്ചസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം പെറുവിയൻ ഫുട്ബോൾ പ്രേമികൾക്ക് തങ്ങളുടെ സ്വപ്നങ്ങളുടെ ഗോൾപോസ്റ്റിലേക്കുള്ള ഒരു കുറിയ പാസ്സ് കൂടി ആയിരിക്കും...


പിൻകുറിപ്പ്: 

ലുലാ ഡ സിൽവയെ കുറിച്ചു കൂടുതലായിപ്പോൾ മനസ്സിൽ തോന്നിയത്:

ചുവന്നു തുടുത്ത കായ്ഫലങ്ങൾ,

മണ്ണിനോടത്രയുമാഴത്തിലാഴ്ന്നുപോയ

വേരിന്റെയും വേരിനോടത്രയുമി

-ഴുകിച്ചേർന്ന മണ്ണിന്റെയും

ബന്ധനത്തിൽ വിളമ്പരം

ഒന്നുമാത്രം...

 ഒടുവിൽ: 1998-ലെ ഓപ്പറേഷൻ ഡിസേർട്ട് ഫോക്സ് എന്ന പേരിൽ അമേരിക്ക ഇറാക്കിനെതിരെ രൂക്ഷമായ ബോംബിങ് നടത്തിയത് 1998 ഡിസംബറിലാണ്. ജൂലൈയിൽ കിംവദന്തികൾ എന്ന് വിശ്വസിച്ചത് ഡിസംബറിൽ യാഥാർഥ്യമായി. അന്ന് ബിൽ ക്ലിന്റനായിരുന്നു അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ്. ഇന്ന് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വീണ്ടും അധികാരത്തിലേറിയിരിക്കുന്നു. എന്നിട്ടും ആന്നും ഇന്നും അമേരിക്കൻ നയങ്ങൾ ലാഭേച്ചയുടെത് മാത്രമാണെന്ന് ഉക്രൈൻ-റഷ്യ യുദ്ധവുംഇസ്രായേൽ പ്രീണനവും ഗാസ വിരുദ്ധ നിലപാടുകളും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.


Tuesday, June 9, 2026

മൊളോറ്റൊവ് - റിബൺട്രോപ്പ് ഉടമ്പടിയുടെ ഗണിതം

 മൊളോറ്റൊവ് - റിബൺട്രോപ്പ്  ഉടമ്പടിയുടെ ഗണിതം 



ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ ഗെയിം തിയറി (Game Theory )കുട്ടികൾക്ക് ക്ലാസ്സെടുക്കുമ്പോൾ മിനി മാക്സ് പ്രിൻസിപിൾ (Minimax Principle) എന്ന ഒരു തത്വം പഠിപ്പിക്കാറുണ്ട്.. ഗൈനിങ് എൻഡിൽ നിൽക്കുന്ന പ്ലയെർ 'എ ' ‌ക്കെതീരെ എതിരാളിയായ പ്ലയെർ 'B' പ്രയോഗിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന സ്ട്രാറ്റെജി.. താഥ്വികമായി പറഞ്ഞാൽ വരാനുള്ള വലിയ നഷ്ടത്തിന്റെ ആഘാതം കുറക്കാനുള്ള പ്ലയെർ 'B' പിൻവാങ്ങൽ തന്ത്രം.. പ്ലയെർ 'എ' യുടെ സ്ട്രടെജിയെ താൽക്കാലമായി ബഹുമാനിക്കുന്നു എന്ന് തോന്നിയാലും പ്ലയെർ ബി യുടെ സ്വയം സംരക്ഷണം ആണ് ഇതിന്റെ ഹൈലൈറ്റ്.. എന്നാൽ തക്കം കിട്ടിയാൽ എതിരാളിയുടെ നീക്കങ്ങളെ ഡോമിനേറ്റ് (Dominance Principle)ചെയ്ത് സാഡ്‌ൽ പോയിന്റ്ലേക്കു ചാടികയറാം എന്ന ഒരു പ്രതീക്ഷയും കൂടിയാണ് ഈ നീക്കത്തിന്റെ കാതൽ ...

ഇത്രേം പറഞ്ഞത് ഈയിടെ ചർച്ചക്ക് വന്ന മൊളോറ്റൊവ് - റിബൺട്രോപ്പ് ഉടമ്പടിയെ കുറിച്ച് വായിച്ചപ്പോഴാണ്...മുമ്പ് പല സംവാദങ്ങളിൾ ഒത്തിരി കേട്ടതും oru പാശ്ചാത്യ മീഡിയകൾ മുതലാളിത്ത നറേറ്റീവ് കൊണ്ട് പോളിഷ് ചെയ്‌തെടുത്തു നിരന്തരം മീഡിയകളിലൂടെ വിളംബരം ചെയ്തു കൊണ്ടിരിക്കുന്നതുമായ ഈ ഉടമ്പടി മുതലാളിത്ത കണ്ണടയിലൂടെ വായിച്ചതിന്റെ ഭാഗമാണ് പോളണ്ടിനെ കുറിച്ചൊരാക്ഷരം മിണ്ടരുത് എന്ന പ്രയോഗം ഒരു രാഷ്ട്രീയ അശ്ലീലം ആയി പലരും പറയുന്നതും അർത്ഥം അറിയാതെ ആസ്വദിക്കുന്നതും..

അല്പം വലിയ എഴുത്താണ്.. കഴിയുമെങ്കിൽ വായിക്കുക...

രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, 1939 ഓഗസ്റ്റ് 23-ന് ഒപ്പുവച്ച ‘ജർമ്മനിയും സോവിയറ്റ് യൂണിയനും തമ്മിലുള്ള അക്രമമുക്ത ഉടമ്പടി’ ഒപ്പ്‌ വെച്ചത്.പാശ്ചാത്യ ചരിത്രകാരന്മാർ ഇതിനെ ‘സ്റ്റാലിന്റെ ഹിറ്റ്ലറുമായുള്ള രഹസ്യ ചേർച്ച’ എന്നും ‘ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളുടെ വിഭജനം’ എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, സോവിയറ്റ് ഭാഷ്യം ഇതിനെ ‘നിർബന്ധിത തന്ത്രം’ എന്നാണ് വിശദീകരിക്കുന്നത്. രണ്ട് ശത്രുക്കൾക്കിടയിൽ ( ബ്രിട്ടനും ഫ്രണ്ടും ഉൾപ്പെട്ട എതിർ ചേരി, അവരുടെ ലാളനയിൽ വളരുന്ന നാസി ജർമ്മനി ) കുരുങ്ങാതെ, ഏറ്റവും വലിയ നഷ്ടത്തിന്റെ സാധ്യത കുറയ്ക്കാനുള്ള ഒരു സ്ട്രടെജി ആയിരുന്നു അത്. 60 കളിൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ അതിന്റെ ഉച്ചതയിൽ എത്താൻ ഒരു കാരണം ഈ ഉടമ്പടി ആണെന്ന് പറയുന്നത് അതിശയോക്തി ഒന്നുമല്ല.. 

ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം വെഴ്സായ് ഉടമ്പടി ജർമ്മനിയിലെ ജനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കിയ അരക്ഷിത ബോധവും അപകർഷ ബോധവും വളമാക്കിയാണ് ഹിറ്റ്ലർ നാസിസം വളർന്നത്.ബ്രിട്ടനും ഫ്രാൻസും 1930-കളിൽ സ്വീകരിച്ച അനുനയന നയം ഹിറ്റ്ലറെ കൂടുതൽ ശക്തനാക്കി. 1938-ലെ മ്യൂണിക്ക് ഉടമ്പടിയിലൂടെ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയെ ജർമ്മനിക്ക് കൈമാറിയ പടിഞ്ഞാറൻ ശക്തികൾ( ഗെയിം തിയറി ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ ഗൈനിങ് സൈഡിലുള്ളവരുടെ ഒരു മാക്സിമിൻ മിക്സഡ് സ്ട്രടെജി ആയിരുന്നു അത്, ഭൂപടം നോക്കിയാൽ മനസ്സിലാവും ചോക്കോലോസോവാക്യ എവിടെ ആണെന്നും അവിടെ തമ്പടിച്ചാൽ സോവിറ്റ് യൂണിയൻ എങ്ങിനെ ആക്രമിക്കാമെന്നും), ഫാസിസത്തിന്റെ വികാസത്തെ സോവിയറ്റ് യൂണിയനെതിരെ തിരിക്കുകയായിരുന്നു.ഇന്ന് ഇസ്രായേൽ അനുകൂല നിലപാടെടുക്കാൻ കാരണം കഴിഞ്ഞ വർഷം ഹമാസ് നടത്തിയ ആക്രമണമാണെന്ന് പറഞ്ഞു ബാലൻസ് ചെയ്യുന്നവരുടെ അതെ മനോധർമ്മം തന്നെ യാണ് മ്യുണിക് ഉടമ്പടി രാഷ്ട്രീയ നീക്കുപോക്കെന്നും മോളോട്ടോവ് റിബൺട്രോപ് ഉടമ്പടി വഞ്ചനയുമാക്കുന്നത്...

സ്റ്റാലിൻ ഈ ഗൂഢാലോചന വ്യക്തമായി കണ്ടു. 1939-തുടക്കം മുതലേ യൂറോപ്പിന്റെ ആകാശത്ത് യുദ്ധമേഘങ്ങൾ ഇരുണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. ഹിറ്റ്ലറുടെ ജർമ്മനി ഓസ്ട്രിയയെയും ചെക്കോസ്ലോവാക്യയെയും വിഴുങ്ങിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. പോളണ്ട് അടുത്ത ലക്ഷ്യമായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ, ബ്രിട്ടൻ, ഫ്രാൻസ് എന്നീ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഒരു ത്രികക്ഷി സൈനിക സഖ്യം രൂപീകരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. സോവിയറ്റ് നേതാവ് ജോസഫ് സ്റ്റാലിന്റെ വീക്ഷണത്തിൽ, ഫാസിസത്തിനെതിരായ ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗ്ഗം ഒരു കൂട്ടായ സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥ (Collective Security) ആയിരുന്നു. അതിനാൽ, 1939 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ, മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ മോസ്കോയിൽ ചർച്ചകൾ നടന്നു.

എന്നാൽ ഈ ചർച്ചകൾ ആദ്യം മുതൽ തന്നെ വിശ്വാസക്കുറവും തടസ്സങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. ബ്രിട്ടണും ഫ്രാൻസും വർഷങ്ങളായി ‘അനുനയന’ നയമാണ് സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്. മ്യൂണിക്ക് ഉടമ്പടിയിലൂടെ അവർ ഹിറ്റ്ലറുടെ മുന്നിൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയെ കീഴടക്കിക്കൊടുത്തു. സ്റ്റാലിൻ ഇത് ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ ശക്തികൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഫാസിസത്തെ സോവിയറ്റ് യൂണിയനെതിരെ തിരിക്കാനാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് ബോധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. എങ്കിലും, ഒരു പ്രതിരോധ സഖ്യത്തിനുള്ള സാധ്യത പരീക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നു.

ത്രികക്ഷി ചർച്ചകളിലെ ഏറ്റവും വലിയ തടസ്സം പോളണ്ട് ആയിരുന്നു (അല്ലെങ്കിൽ പോളണ്ടിനെ കൊണ്ട് ബ്രിട്ടൻ ചെയ്യിപ്പിച്ചതായിരുന്നു ). ജർമ്മനി ആക്രമിച്ചാൽ, ഈ സഖ്യത്തിന് പോളണ്ടിന്റെ സഹായം ആവശ്യമായിരുന്നു. സോവിയറ്റ് സൈന്യത്തിന് പോളിഷ് അതിർത്തി കടന്ന്, ജർമ്മൻ സൈന്യത്തെ നേരിടേണ്ടി വരുമായിരുന്നു. ഈ ആവശ്യം സോവിയറ്റ് പ്രതിനിധികൾ മുന്നോട്ടുവച്ചു. എന്നാൽ പോളിഷ് സർക്കാർ, ഈ ആവശ്യം നിരൂപാധികം നിരസിച്ചു. ഒരിക്കൽ റെഡ് ആർമി പോളിഷ് മണ്ണിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ, അത് പിന്മാറുകയില്ല എന്നായിരുന്നു അവരുടെ വാദം . എന്നാൽ പ്രായോഗികമായി, ഈ വിസമ്മതം ഒരു സോവിയറ്റ്-ബ്രിട്ടീഷ്-ഫ്രഞ്ച് സഖ്യത്തിന്റെ സാധ്യത തന്നെ ഇല്ലാതാക്കി കാരണം, പോളണ്ട് ഇല്ലാതെ, ജർമ്മനിക്കെതിരായ കിഴക്കൻ മുന്നണി അർത്ഥശൂന്യമായിരുന്നു. 

പോളണ്ടിന്റെ നടപടി തീരുമാനം അവരുടെ രാഷ്ട്രീയമായി ഐഡന്റിറ്റി പരമാണെന്ന് വാദിക്കാമെങ്കിലും ആ ചർച്ചയിൽ ളിഞ്ഞിരുന്ന ബ്രിട്ടെന്റെ വഞ്ചനപരമായ മറ്റൊരു കാപട്യം ഉണ്ടായിരുന്നു . ബ്രിട്ടീഷ് പ്രതിനിധി സംഘത്തിന്, യാതൊരു എഴുത്ത് അധികാരവും നൽകപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. അതായത്, മോസ്കോയിലെത്തിയ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രതിനിധികൾക്ക് യാതൊരു കരാറിലും ഒപ്പുവെക്കാനോ, ഗ്യാരണ്ടി നൽകാനോ, പ്രതിബദ്ധത ഏറ്റെടുക്കാനോ കഴിവില്ലായിരുന്നു. അവർക്ക് ലഭിച്ച നിർദ്ദേശം ലളിതമായിരുന്നു: ചർച്ചകൾ നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുക, കഴിയുന്നത്ര കാലതാമസം വരുത്തുക. ലണ്ടനിലെ യാഥാസ്ഥിതിക ഭരണ നേതൃത്തിനു ചർച്ചയിൽ ആത്മാർത്ഥത ഇല്ലായിരുന്നു എന്ന് മാത്രമല്ല, അവർക്ക് ഏറ്റവും വലിയ ഭീതി കമ്മ്യൂണിസമായിരുന്നു, ഫാസിസമായിരുന്നില്ല. ഹിറ്റ്ലറെ സംതൃപ്തനാക്കി, സ്റ്റാലിനെ അകറ്റി നിർത്തുക എന്ന രണ്ട് കളികളിലായിരുന്നു അവരുടെ മനസ്സ്.

ഇങ്ങനെയൊരു അവസ്ഥയിൽ, സ്റ്റാലിൻ ആലോചിച്ചിട്ടുണ്ടാകുക തന്റെ രാജ്യത്തെ അപകടത്തിലേക്ക് വിട്ടുകൊടുക്കാതിരിക്കാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്നാകും...

സ്റ്റാലിന് ഇതെല്ലാം മനസ്സിലായി. രഹസ്യ റിപ്പോർട്ടുകളും, ജർമ്മൻ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള അനൗപചാരിക സൂചനകളും, ബ്രിട്ടീഷ്, ഫ്രഞ്ച് പ്രതിനിധികളുടെ തണുത്ത പെരുമാറ്റവും അദ്ദേഹത്തെ ഒരു നിഗമനത്തിലെത്തിച്ചു: പടിഞ്ഞാറൻ ശക്തികൾ ഒരിക്കലും ആത്മാർത്ഥമായ സഖ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; പകരം, സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ഫാസിസത്തെ നേരിട്ട് നശിക്കുന്നത് കാണുകയാണ് അവരുടെ ലക്ഷ്യം. ആ സാഹചര്യത്തിൽ, സ്റ്റാലിൻ മറ്റൊരു ഗെയിം തിയറി നീക്കം നടത്തി. 1939 ഓഗസ്റ്റിൽ, ബ്രിട്ടീഷ് പ്രതിനിധികൾ അധികാരമില്ലാതെ മോസ്കോയിൽ അലഞ്ഞുനടക്കുമ്പോൾ, പോളണ്ട് 'റെഡ് ആർമി' വേണ്ട എന്ന് ശഠിക്കുമ്പോൾ, സ്റ്റാലിൻ ഹിറ്റ്ലറുമായി ചർച്ചകൾ ആരംഭിച്ചു. ഫലം, 1939 ഓഗസ്റ്റ് 23-ന് ഒപ്പുവച്ച മൊളോടോവ്-റിബൻട്രോപ്പ് ഉടമ്പടിയായിരുന്നു. തനിക്കെതിരെ നടക്കുന്ന രണ്ട് മുന്നണി യുദ്ധത്തിന്റെ സാധ്യത ഒഴിവാക്കാനും, റെഡ് ആർമിയെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാൻ വിലപ്പെട്ട സമയം നേടാനും ഉള്ള ഒരു നിർബന്ധിത തന്ത്രമായിരുന്നു അത്.

ചുരുക്കത്തിൽ, ത്രികക്ഷി ചർച്ചകളുടെ പരാജയത്തിന് ഉത്തരവാദികൾ സോവിയറ്റ് യൂണിയനല്ല, മറിച്ച്, പോളണ്ടിന്റെ കഠിനമായ വിസമ്മതവും, ബ്രിട്ടന്റെ വിശ്വാസയോഗ്യതയില്ലാത്ത നിലപാടും തന്നെയായിരുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ ശക്തികൾ ഫാസിസത്തെ ഭയന്നില്ല; അവർ ഭയന്നത് സോഷ്യലിസത്തെയായിരുന്നു. ആ ഭയം തന്നെയാണ് അവരെ ഒരു യഥാർത്ഥ സഖ്യത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറ്റിയത്. സ്റ്റാലിൻ, തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനായി, ബാക്കിയുള്ള ഏക പാത തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. 

ലഭ്യമായ ഏറ്റവും മോശം ഓപ്ഷനുകളിൽ നിന്ന് സ്വന്തം രാജ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുമാറ് ഭേദപ്പെട്ട ഒന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ‘മിനിമാക്സ്’ തത്വത്തിന്റെ തികഞ്ഞ ഉദാഹരണമായിരുന്നു.

അതിനാൽ സ്റ്റാലിന്റെ മുന്നിൽ രണ്ട് മോശം ഓപ്ഷനുകളേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ: ഒന്നുകിൽ പടിഞ്ഞാറിന്റെ വിശ്വാസയോഗ്യതയില്ലാത്ത വാഗ്ദാനങ്ങളിൽ ആശ്രയിച്ച്, ഫാസിസ്റ്റ് ജർമ്മനിയെ ഒറ്റയ്ക്ക് നേരിടുക; അല്ലെങ്കിൽ ഹിറ്റ്ലറുമായി താൽക്കാലികമായി ഒത്തുതീർപ്പിലേർപ്പെട്ട് സമയം വാങ്ങുക.

ഇവിടെയാണ് ഗെയിം തിയറിയിലെ മുതലാളിത്ത ശക്തികളും നാസികളും കൂടിച്ചേർന്നു ഉണ്ടാക്കിയ മിക്സഡ് സ്ട്രേറ്റേജി ആയ മാക്സിമിൻ അടവുകൾക്കെതിരെ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിന്റെ മിനിമാക്സ് തത്വം പ്രസക്തമാകുന്നത്. ഈ തത്വമനുസരിച്ച്, ഒരു ബുദ്ധിശാലിയായ കളിക്കാരൻ തന്റെ പരമാവധി സാധ്യതയുള്ള നഷ്ടം ഏറ്റവും ചെറുതാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു – അതായത്, ‘worst-case scenario’ ഏറ്റവും കുറവുള്ള പാത തിരഞ്ഞെടുക്കുക. 1939-ലെ യൂറോപ്പിന്റെ ചെസ് ബോർഡിൽ, സ്റ്റാലിൻ ആ നീക്കം നടത്തിയപ്പോൾ , അദ്ദേഹം എതിരാളികളുടെ സ്ട്രടെജികളെ പറ്റിയും അതിന്റെ ഭാവിശ്യതും കണക്കുകൂട്ടിയത് ഇപ്രകാരമായിരുന്നു : 

ഒരു പക്ഷെ ബ്രിട്ടനും ഫ്രാൻസും ഹിറ്റ്ലറുമായി ചേർന്ന് സോവിയറ്റ് യൂണിയനെ ആക്രമിച്ചാൽ (ഏറ്റവും മോശം അവസ്ഥ), വലിയ നാശം സംഭവിക്കും...

മറ്റൊന്ന് ജർമ്മനി ഒറ്റയ്ക്ക് ആക്രമിച്ചാലും (രണ്ടാമത്തെ മോശം അവസ്ഥ), അവരെ നേരിടാൻ റെഡ് ആർമി അത്രത്തോളം ശകതമാല്ല. (ഈ തിരിച്ചറിവിനെ ആണ് പിന്നീട് ക്രോഷ്‌ചെവ്, സ്റ്റാലിൻ പതറിപോയെന്നു പ്രചരിപ്പിച്ചത്. ഗ്രോവർ ഫർ എഴുതിയ  'ക്രൂഷ്ചേവ് നുണ പറഞ്ഞു' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട് )

എന്നാൽ ഹിറ്റ്ലറുമായി ഒരു ഉടമ്പടിയിലേർപ്പെട്ടാൽ, ഏറ്റവും മോശം സാധ്യത (‘മേൽ പറഞ്ഞ രണ്ട് സാഹചര്യങ്ങളിലൂടെ യുദ്ധം ഉടനടി ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത ’) ഒഴിവാക്കപ്പെടും. അതിലുമുപരി ആന്തരിക പ്രശ്നങ്ങൾ – വാവസായികവും സാമ്പത്തികവുമായ കാര്യങ്ങളിൽ അല്പം കൂടി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാം, അതിലെല്ലാമുപരി സൈനിക ശക്തിയും ആയുധം ശേഷിയും വർധിപ്പിക്കാനുള്ള കുറച്ച് വർഷങ്ങളുടെ സമയം – ഇവയായിരുന്നു എതിരാളിയെ ബഹുമാനിക്കുന്ന എന്ന് തോന്നുമാറുള്ള ആ മിനിമാക്സ് കണക്കുകൂട്ടലുകളുടെ അടിസ്ഥാനം 

ഉദമ്പടിക്കു രണ്ടു തലമുണ്ടായിരുന്നു ഉടമ്പടിയുടെ പരസ്യഭാഗം പരസ്പരം ആക്രമിക്കരുത് എന്ന വാഗ്ദാനമായിരുന്നുവെങ്കിൽ, അതോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന രഹസ്യ തലം യൂറോപ്പിനെ ജർമ്മൻ, സോവിയറ്റ് സ്വാധീനമേഖലകളായി വിഭജിച്ചു.ഫിൻലാൻഡ്, എസ്തോണിയ, ലാത്വിയ, ലിത്വാനിയ, പോളണ്ടിന്റെ കിഴക്കൻ മേഖലകൾ, ബെസറാബിയ – ഇവ സോവിയറ്റ് ‘സുരക്ഷാവലയ’ത്തിന്റെ ഭാഗമായി. ഇന്ന് പലരും ഇതിനെ ‘വിഭജനം’ എന്ന് വിമർശിക്കുമ്പോൾ, സ്റ്റാലിൻ ഇതിനെ ‘ബഫർ സോണിന്റെ സൃഷ്ടി’ എന്നാണ് കണ്ടത്. വരും വർഷങ്ങളിൽ യുദ്ധം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതിർത്തിയുടെ വലിപ്പം കൂട്ടേണ്ട ആവശ്യം (ഇതാണ് ഒരു പരിധി വരെ ആ ഉടമ്പാടിയുടെ മോശം ഭാഗമായി പറയാനുള്ളത് )

ലെനിൻഗ്രാഡ് (സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ്) ഫിൻലാൻഡിൽ നിന്ന് വെറും 30 കിലോമീറ്റർ മാത്രം അകലെയായിരുന്നു. ഒരു സാധ്യതയുള്ള ആക്രമണത്തിൽ നിന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ അതിർത്തികൾ പടിഞ്ഞാറോട്ട് നീക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമായിരുന്നു.

ഉടമ്പടി ഒപ്പിട്ട് ഒരാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ, 1939 സെപ്തംബർ 1-ന് ജർമ്മനി പോളണ്ടിനെ ആക്രമിച്ചു. അതെ സമയം 1919-20 യുദ്ധ സമയം പോളണ്ട് സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ നിന്നും കയ്യടക്കിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ തിരിച്ചു പിടിച്ചു ചതുരംഗ കളത്തിൽ dominance പ്രിൻസിപ്പിൾ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ഇനീഷ്യലൈസ് ചെയ്തു . 1939-40 ശീതകാലയുദ്ധത്തിൽ, ലെനിൻഗ്രാഡിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്കായി സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ഫിൻലാൻഡിനെ നേരിട്ടു. കനത്ത നഷ്ടങ്ങളേറ്റെങ്കിലും, റെഡ് ആർമി വിജയിച്ചു. കരേലിയ, സല്ല, കുസാമോ, ഹാങ്കോ തുറമുഖം എന്നിവ സോവിയറ്റ് യൂണിയന് ലഭിച്ചു. ഇത് വരാനിരുന്ന ജർമ്മൻ ആക്രമണത്തിൽ നിന്ന് ലെനിൻഗ്രാഡിനെ സംരക്ഷിച്ച ഒരു തന്ത്രപരമായ മുന്നൊരുക്കമായിരുന്നു.

1940-ൽ ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങൾ – എസ്തോണിയ, ലാത്വിയ, ലിത്വാനിയ – സോവിയറ്റ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് റിപ്പബ്ലിക്കുകളായി മാറി. ഈ നടപടികളെല്ലാം മിനിമാക്സ് തത്വത്തിന്റെ തുടർച്ചയായിരുന്നു: ഒരു വലിയ യുദ്ധത്തിന് മുന്നോടിയായി, പ്രതിരോധത്തിന് അനുകൂലമായ ഒരു ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വിന്യാസം സൃഷ്ടിക്കുക.

എന്നാൽ ഹിറ്റ്ലർ ഒരിക്കലും ഈ ഉടമ്പടിയെ ആദരിച്ചില്ല. 1941 ജൂൺ 22-ന്, ‘ഓപ്പറേഷൻ ബാർബറോസ’ എന്ന കോഡ് നാമത്തിൽ, ജർമ്മനി സോവിയറ്റ് യൂണിയനെ ആക്രമിച്ചു. ഗെയിം തിയറിയുടെ ഭാഷയിൽ, ഹിറ്റ്ലറും ഒരു ‘പ്രതികൂല കളിക്കാരൻ’ ആയിരുന്നു; അയാൾ ഉടമ്പടിയെ തന്റെ നേട്ടത്തിനായി മാത്രം ഉപയോഗിച്ചു. സ്റ്റാലിൻ ഈ സാധ്യത മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് 1939 മുതൽ 1941 വരെയുള്ള 22 മാസങ്ങളിൽ, സോവിയറ്റ് വ്യവസായ   സംരംഭങള്‍    സുരക്ഷിതമായ ഇടങ്ങളിലേക്ക്  മാറ്റി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു   .ഒപ്പം  ലക്ഷക്കണക്കിന് ടാങ്കുകളും വിമാനങ്ങളും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. ജർമ്മൻ ആക്രമണം വന്നപ്പോൾ, റെഡ് ആർമി ആദ്യ മാസങ്ങളിൽ കനത്ത തോൽവി ഏറ്റുവാങ്ങിയെങ്കിലും, തളരാതെ പൊരുതാനുള്ള പ്രതിരോധ ശേഷി ആ സമയത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ വളർത്തിയെടുത്തിരുന്നു. അതിന്‍റെ ഫലമായി, 1945 ഏപ്രിൽ 30-ന്, റെഡ് ആർമി ബെർലിൻ നഗരം വളഞ്ഞ അവസ്ഥയിൽ, അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്ലർ തന്റെ ബങ്കറിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു. ആ നിമിഷം, മൊളോടോവ്-റിബൻട്രോപ്പ് ഉടമ്പടി യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലല്ല, അവസാനത്തിലാണ്  യഥാർത്ഥ ന്യായീകരണം കണ്ടെത്തിയത് എന്ന സ്റ്റാലിന്‍ വാദം പൂര്‍ണതയിലെത്തിയത് . കാരണം, ആ ഉടമ്പടി നൽകിയ സമയത്തിലും സ്ഥലത്തിലും സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ഫാസിസത്തിനെതിരായ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിരോധശേഷിയായി വളർന്നു. 27 ദശലക്ഷത്തിലധികം സോവിയറ്റ് പൗരന്മാർ ആ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു – ഇത് ഏതൊരു രാജ്യവും അനുഭവിച്ച ഏറ്റവും വലിയ മനുഷ്യനഷ്ടമായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ഹിറ്റ്ലറിനെയും , നാസി ജർമ്മനിയെയും തകർത്ത് , യൂറോപ്പിനെ ഫാസിസത്തിന്റെ നുകത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചത് ഈ റെഡ് ആർമി ആയിരുന്നു.

ഗെയിം തിയറിയിലേക്ക് തിരികെപ്പോകുമ്പോൾ, മിനിമാക്സ് തത്വത്തിന് ഒരു വിമർശനമുണ്ട്: ‘പരമാവധി നഷ്ടം കുറയ്ക്കുക’ എന്നത് ചിലപ്പോൾ അപകടകരമായ ഒരു പാത തുറന്നേക്കാം. 1939-ൽ ഹിറ്റ്ലറുമായുള്ള ഒത്തുതീർപ്പ്, 1941-ൽ ജർമ്മൻ ആക്രമണത്തെ തടഞ്ഞില്ല – അത് വൈകിപ്പിക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്തത്. എന്നാൽ ആ വൈകൽ നിർണ്ണായകമായിരുന്നു. സ്റ്റാലിൻ ഈ ഉടമ്പടിക്കു നിൽക്കാതെ മറ്റൊരു പാത ( തയ്യാറെടുപ്പില്ലാതെ യുദ്ധത്തിന് പോകുക) ഉടനടിയുള്ള തോൽവിയിലേക്ക് നയിച്ചേനെ. പകരം, അദ്ദേഹം രണ്ട് ശത്രുക്കൾക്കിടയിൽ ഒരു ‘കള്ളനീക്കം’ കളിച്ചു – ഒരു കൈയിൽ ഹിറ്റ്ലറോടൊപ്പം കരാറൊപ്പിടുമ്പോൾ, മറുകൈയിൽ അതേ ഹിറ്റ്ലറെ നേരിടാൻ കരുക്കൾ നീക്കുകയായിരുന്നു. കാരണം സ്റ്റാലിലിന് അറിയാമായിരിക്കാം നാസിസം തുടച്ചു നീക്കേണ്ട കാൻസർ തന്നെയാണെന്ന്.

മൊളോടോവ്-റിബൻട്രോപ്പ് ഉടമ്പടിയെ ഒരു ‘ധാർമ്മിക പാപം’ എന്നോ ‘സാമ്രാജ്യത്വ വിഭജനം’ എന്നോ മാത്രം കാണുന്നത് വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ വ്യവഹാരം മാത്രമാണ്.. ഗീബൽസിയൻ തന്ത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപം.. ഇന്ത്യൻ കോൺടെസ്റ്റിൽ പറഞ്ഞാൽ കനഗോലു കള്ളങ്ങൾ.... ഗെയിം തിയറിയുടെ മിനിമാക്സ് കണ്ണടയിലൂടെ നോക്കുമ്പോൾ, പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനായി എടുക്കേണ്ടി വരുന്ന ഒരു കണക്കുകൂട്ടൽ’ ആയിരുന്നു അത്. സ്റ്റാലിൻ ഹിറ്റ്ലറെ വിശ്വസിച്ചില്ല – അദ്ദേഹം സമയത്തെ വിശ്വസിച്ചു. തോൽക്കാൻ പോകുമായിരുന്നു ഒരു ഗെയിം വ്യക്തമായ കരുനീക്കത്തോടെ സ്റ്റാലിൻ അടർത്തി എടുക്കുകയായിരുന്നു..

പിൻകുറിപ്പ് : മുമ്പ് 1931 വട്ട മേശ സമ്മേളനം കഴിഞ്ഞു മടങ്ങുന്ന ഗാന്ധിജി റോം സന്ദർശിക്കുകയും മുസോലിനിയുമായി കൂടികഴ്ച നടത്തുകയും ചെയ്തത് വായിച്ചിട്ടുണ്ട്.പിന്നീട് ഇന്ത്യയിൽ എത്തി ഗാന്ധി മുസ്സോലിനിയെ വാനോളം പ്രശംസിച്ചു കൊണ്ടെഴുതിയത് വായിച്ചിട്ടുണ്ട്.. വരും പൂക്കി ഡിക്ഷ്ണനെറിയിൽ നാളെ ഗാന്ധി ഫാസിസ്റ്കുമൊ എന്ന് നോക്കാം. 

അതെ വർഷം തന്നെ RSS സ്ഥാപക നേതാവ് മൂഞ്ചേയും മുസോലിനിയെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്..ഗാന്ധിജിയുടെ അത്രത്തോളം നിഷ്കളങ്കമല്ലാത്ത കൂടിക്കാഴ്ച ആയിരുന്നു അത്. 

അന്വേഷകർക്ക് മൂഞ്ചേ- മുസ്സലിനി കൂടിക്കാഴ്ച്ചയുടെ വിവരവും അനുബന്ധ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും വായിക്കാൻ ലഭിക്കും..

രണ്ടും കൂടി കൂടി കെട്ടി ഗാന്ധി - മൂഞ്ചേ ഡീൽ ഇനി ഇറങ്ങുമോ എന്തോ?

ആരെങ്കിലും പറയുന്നത് അന്വേഷിക്കാതെ തട്ടി വിടുന്ന ഭാവി പ്രധാനമത്രിമാർ ഉള്ള നാടാണല്ലോ നമ്മുടെ നാട്...

അവലംബം : 

Furr, G. (2011). Khrushchev lied. Erythrós Press and Media.

Soviet Information Bureau. (1948). Falsifiers of history (Historical survey). Foreign Languages Publishing House.





Friday, June 5, 2026

ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനം: പ്രകൃതിയുമായുള്ള ഉടമ്പടി പുതുക്കൽ

ഓരോ വർഷവും ജൂൺ അഞ്ചിന് ലോകം ആഘോഷിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതി ദിനം, മനുഷ്യനും പ്രകൃതിക്കും ഇടയിലുള്ള അഭേദ്യമായ ബന്ധത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. 1972-ൽ സ്റ്റോക്ക്ഹോമിൽ നടന്ന മനുഷ്യ പരിസ്ഥിതി സമ്മേളനത്തിന്റെ ഫലമായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ ആരംഭിച്ച ഈ ദിനം, ആഗോള പാരിസ്ഥിതിക പ്രതിസന്ധിക്കെതിരെയുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ബഹുജന ഇടപെടലായി വളർന്നു.

ഇന്ന് നമ്മുടെ ഗ്രഹം കടുത്ത പ്രതിസന്ധിയിലൂടെ കടന്നുപോവുകയാണ്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, വനനശീകരണം, ജൈവവൈവിധ്യ നാശം, വായു-ജല മലിനീകരണം എന്നിവ മനുഷ്യന്റെ അമിത ചൂഷണത്തിന്റെ പരിണതഫലങ്ങളാണ്. ഹിമാലയം മുതൽ അമസോൺ വരെ, ആർട്ടിക്ക് മുതൽ കേരളത്തിന്റെ തനതു പാറ്റാടിക്കാടുകൾ വരെ, പ്രകൃതിയുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥ തകരുന്നതിന്റെ നിലവിളി നാം കേൾക്കുന്നു. പ്രതിവർഷം 10 ദശലക്ഷം ഹെക്ടർ വനഭൂമി നഷ്ടപ്പെടുന്നു, ലക്ഷക്കണക്കിന് ജീവജാലങ്ങൾ വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്നു.

ഈ വർഷത്തെ പരിസ്ഥിതി ദിന പ്രമേയം, 'പുനഃസ്ഥാപനത്തിന്റെ ഒരു തലമുറ' (Generation Restoration) എന്നതാണ്. ഇത് കേവലം സംരക്ഷണത്തിനപ്പുറം, നശിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആവാസവ്യവസ്ഥകളെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനുള്ള സജീവ ക്ഷണമാണ്. നമുക്ക് ചെയ്യാവുന്ന കാര്യങ്ങൾ ചെറുതല്ല: മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുക, പ്ലാസ്റ്റിക് ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക, ജൈവ കൃഷിയും ജലസംരക്ഷണവും സ്വീകരിക്കുക, പുനരുപയോഗ ഊർജത്തിലേക്ക് മാറുക. വ്യക്തിപരമായ മാറ്റങ്ങൾക്കൊപ്പം, സുസ്ഥിര നയങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് ശബ്ദമുയർത്തുക കൂടി വേണം.

കേരളത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, പ്രളയവും മണ്ണിടിച്ചിലും ആവർത്തിക്കുന്ന പ്രകൃതി വിഷമിപ്പിക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. ഹരിത കേരളം മിഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും ജൈവമാലിന്യ സംസ്കരണവും ഊർജ്ജക്ഷമതയുള്ള ഉപകരണങ്ങളുടെ ഉപയോഗവും നമുക്ക് സ്വായത്തമാക്കേണ്ട മൂല്യങ്ങളാണ്. നാളെയുടെ പൗരന്മാരായ കുട്ടികൾക്ക്, ഓക്സിജൻ പോലും വാങ്ങിക്കേണ്ടി വരാത്ത ഭൂമിയെ പാരമ്പര്യമായി നൽകേണ്ടത് നമ്മുടെ ധാർമ്മിക ബാധ്യതയാണ്.

ഈ പരിസ്ഥിതി ദിനത്തിൽ, വെറുമൊരു ചടങ്ങായി അതിനെ കടന്നുപോകരുത്. ഓരോ കുടുംബത്തിലും ഒരു തുളസിക്കുന്ന്, ഓരോ സ്കൂളിലും ഒരു ഹരിതാഭ, ഓരോ ഓഫീസിലും ഊർജ്ജസംരക്ഷണം എന്നിവ ലക്ഷ്യമാക്കാം. ഭൂമിക്ക് ഒരു വക്താവിനെയല്ല, പ്രവർത്തകരുടെ ഒരു സൈന്യത്തെയാണ് ആവശ്യം. പ്രകൃതിയുമായുള്ള നമ്മുടെ ഉടമ്പടി പുതുക്കാനുള്ള സമയമാണിത്. കാരണം, നമുക്കൊരു ഗ്രഹം മാത്രമേയുള്ളൂ - അതിനെ സ്നേഹിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക, അതാണ് യഥാർത്ഥ ജീവിതാഘോഷം.